Vrijspraken in Nomads-zaak

Het gerechtshof te Amsterdam heeft na 27 zittingsdagen de veertien Nomads (Limburgse Hells Angels) die verdacht werden van strafbare betrokkenheid bij de gewelddadige dood van drie clubleden rond 11 februari 2004 te Oirsbeek (Limburg), vrijgesproken. De advocaat-generaal ging ervan uit dat zij in de ’meetingroom’ van het clubhuis zijn vermoord en eiste daarvoor 20 jaar cel, of 15 jaar indien alleen doodslag bewijsbaar zou zijn. Voor twee van de verdachten die niet bij de meeting waren werd vrijspraak geëist.

Het hof stelt wel vast dat zich in de meetingroom een ‘ingrijpend incident’ heeft voorgedaan dat verband hield met de gewelddadige dood van de slachtoffers, maar er blijven teveel vragen open over wat zich precies heeft afgespeeld. Zo is niet komen vast te staan wie de fatale schoten heeft gelost. Ook is niet duidelijk geworden of de slachtoffers alle drie in de meetingroom zijn doodgeschoten of dat een of meer van hen elders zijn omgebracht. Deze en andere onbeantwoorde vragen staan in de weg aan een beoordeling van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de in de meetingroom aanwezige Nomads voor de dood van de slachtoffers.

In deze strafzaak is ook in hoger beroep veel onderzoek verricht. Tot op het laatst zijn nog nieuwe getuigen gehoord. Het verweer van een aantal raadslieden dat het openbaar ministerie niet ontvankelijk is in zijn vervolging wegens een onrechtmatige overeenkomst met een van de getuigen, is door het hof verworpen.

In het arrest wordt afstand genomen van het scenario waarvan de rechtbank was uitgegaan. Dat hield in dat een van de slachtoffers uit een raam was gevallen, waarna hij was teruggebracht naar de meetingroom en aldaar om het leven gebracht. Omdat de aanwezige verdachten zich toen niet hebben gedistantieerd, terwijl ze dat wel hadden gekund, veroordeelde de rechtbank hen voor medeplegen van doodslag op dat slachtoffer tot zes jaar gevangenisstraf. Het hof leidt echter uit een later afgelegde verklaring van de patholoog af dat het letsel van dat slachtoffer niet past bij dit scenario.

Het hof overwoog verder dat de Nomads, als afdeling van de Hells Angels, een hecht verband vormden met een strikte hiërarchie en organisatie, en met sterke geslotenheid naar autoriteiten. Het lidmaatschap van de Hells Angels zou volgens het hof kunnen bijdragen aan de opvatting dat de verdachten in deze zaak met andere Nomads een hechte en nauw samenwerkende dadergroep hebben gevormd, maar daarvan is te weinig komen vast te staan.

Het feit dat alle verdachten hun zwijgrecht hebben gebruikt en dat sporen in het clubhuis zijn weggemaakt, vindt het hof niet toereikend voor het aannemen van medeschuld aan moord of doodslag. Het is immers zeker niet uit te sluiten dat een aantal verdachten die avond plotseling is geconfronteerd met vuurwapengeweld van anderen, waar zij geen deel aan hadden en dat zij niet konden beletten, en dat nadien door hen is besloten om te zwijgen en sporen te laten verdwijnen, omdat ze dat zagen als hun groepsplicht als Hells Angels.

“Geen rechtsstaat kan zich permitteren dat onschuldigen worden bestraft. Dat is een grondbeginsel dat óók moet gelden, indien het meebrengt dat wel-schuldigen vrijuit gaan, hoe bitter en moeilijk aanvaardbaar dat ook is voor de nabestaanden”, aldus het hof.