Justitie heeft in strafzaken onder meer als taak de waarheid boven water te krijgen. Daartoe kan ze getuigen horen en – als die weigeren om te antwoorden – zelfs gevangen laten nemen. Niet iedereen is in zo’n geval verplicht antwoord te geven. Sommige vertrouwensberoepen – zoals doktoren en advocaten – zijn daarvan vrijgesteld. Ze kunnen zich “verschonen” omdat ze een geheimhoudingsplicht hebben.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Journalisten horen daar niet bij. Dat wil zeggen, onze wet erkent hen niet als “geheimhouders”. Maar onder omstandigheden hoeven ze niet te zeggen van wie ze bepaalde informatie gekregen hebben. De rechter laat dan het belang van de vrijheid van meningsuiting en persvrijheid zwaarder wegen dan de waarheidsvinding in strafzaken.
Bij de afweging van die belangen richt de Nederlandse rechter zich op de uitleg van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. In enkele gevallen waarin Justitie in de lidstaten van de Raad van Europa journalisten liet gijzelen of bestrafte, keurde het Europese Hof voor de Rechten van de Mens die beslissing echter af.
Om de rechter meer houvast te bieden gaat Nederland nu rond het verschoningsrecht voor journalisten een eigen regeling maken die aansluit bij de rechtspraak van het Europese Hof. Het wetsvoorstel zal het belang van bronbescherming erkennen. Maar dat belang is niet absoluut, de rechter zal het moeten afwegen tegen andere zwaarwegende belangen. Ik denk bijvoorbeeld aan de nationale veiligheid en het beëindigen van levensgevaar.
