Hof Amsterdam heeft in zijn uitspraak van 22 maart 2006 geoordeeld dat bepaalde bankkosten met betrekking tot de begeleiding van een aandelenemissie aftrekbaar zijn van de winst. In deze zaak werd door een NV ter zake van een aandelenemissie vergoedingen betaald aan de bank in de vorm van een ‘selling commission’, een ‘management & underwriting commission’ en een ‘bereidstellingsprovisie’. Deze vergoedingen zien volgens het Hof op een verzekering van de NV voor het risico van het niet-slagen van de emissie. Dergelijke kosten zijn aftrekbaar als emissiekosten. Slechts de vergoeding die ziet op een overeengekomen verdeling van de meeropbrengst van de emissie tussen de bank en de NV wordt niet in aftrek toegelaten.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Op 22 maart 2006 heeft het Gerechtshof te Amsterdam uitspraak gedaan in een zaak die van belang is voor de bepaling van de winst van (beursgenoteerde) vennootschappen die een aandelenemissie hebben uitgevoerd of gaan uitvoeren.
Een NV, beursgenoteerd aan de effectenbeurs van Euronext Amsterdam, is de moedermaatschappij van een internationale groep van bedrijven die actief is in het produceren en verhandelen van kantoormeubilair en kantoorinrichtingen. Op een gegeven moment koopt de NV een meerderheid van de aandelen in een Duitse beursgenoteerde vennootschap. Om deze verwerving te financieren, besluit de NV tot een openbare aandelenemissie, waarbij een groot aantal nieuwe (certificaten van) aandelen van de NV worden uitgegeven en geplaatst.
Voorafgaand aan de emissie heeft de NV met een groep financiële instellingen, onder leiding van een bank, een overeenkomst gesloten ter begeleiding van de emissie. In die overeenkomst wordt onder meer vastgelegd dat de bank de nieuw uit te geven aandelen tegen een vaste koers zal verwerven, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Hierdoor wordt feitelijk bereikt dat de NV verzekerd is van een gegarandeerde minimale emissieopbrengst. In ruil hiervoor berekent de bank aan de NV een aantal kosten, te weten:
- ƒ 0,63 (ongeveer € 0,29) per nieuw uitgegeven (certificaat van) aandeel als ‘selling commission’;
- 2% van de totale emissieopbrengst als ‘management & underwriting commission’ en
- 1% van de totale emissieopbrengst als ‘bereidstellingsprovisie’.
Daarnaast spreken de bank en de NV een verdeelsleutel af voor de meeropbrengst in het geval de uitgiftekoers hoger is dan het bedrag dat zij vooraf hadden vastgesteld (de ‘garantieregeling’). Dit blijkt na de uitvoering van de emissie feitelijk het geval, waardoor een gedeelte van de opbrengst aan de bank toekomt. De bank blijft daarnaast echter met een groot aantal van de aandelen zitten, die zij op basis van de overeenkomst tegen de vaste prijs heeft gekocht.
Na de emissie keert de bank het bedrag van de totale opbrengt uit aan de NV, na aftrek van bovengenoemde bedragen. De NV wil deze kosten ten laste van de winst brengen. De belastinginspecteur staat dit echter niet toe; hij is van mening dat de uitgaven niet aftrekbaar zijn omdat geen sprake is van kosten maar van een lagere emissieopbrengst. De zaak wordt voorgelegd aan het Gerechtshof te Amsterdam.
Het Hof overweegt dat als hoofdregel geldt dat kosten die worden gemaakt ter vergroting van het kapitaal van een vennootschap ten laste van de winst van die vennootschap kunnen komen. Dit is zelfs nadrukkelijk bepaald in de wet. De overeenkomst tussen de NV en de bank strekt ertoe dat de NV zich ervan heeft verzekerd dat zij – uitgaande van een vaste uitgiftekoers en een vast aantal nieuw uit te geven aandelen – tenminste een netto-emissieopbrengst ter hoogte van een bepaald bedrag zou realiseren. Volgens het Hof zijn deze door de bank verleende diensten te kwalificeren als het tegen een premie overnemen van het risico van het niet-slagen van een emissie. Het Hof oordeelt daarom dat de ‘management & underwriting commission’, de ‘selling commission’ en ook de ‘bereidstellingsprovisie’ – als vergoedingen betaald voor de door de bank verrichte diensten – aftrekbaar zijn van de winst van de NV.
Ten aanzien van de vergoeding die de bank heeft berekend op basis van de ‘garantieregeling’ oordeelt het Hof dat deze moet worden gezien als het gedeelte van het positieve verschil tussen het vooraf vastgestelde bedrag per aandeel en de uiteindelijke uitgiftekoers, dat toekomt aan de bank op basis van de overeengekomen verdeelsleutel. Dit gedeelte moet daarom wel worden aangemerkt als een lagere emissieopbrengst voor de NV en is dus niet aftrekbaar.
