Rechtbank Arnhem heeft in een feitelijke procedure de hoogte van het gebruikelijk loon van een notaris met een eigen bv aan de hand van de zogeheten afroommethode bepaald.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Bij de afroommethode wordt het gebruikelijk loon herleid uit de opbrengsten van de bv, verminderd met de aan de opbrengsten toe te rekenen kosten (exclusief het loon van de directeur-grootaandeelhouder), lasten en afschrijvingen. Deze methode is toepasbaar in gevallen waarin de opbrengsten van de bv bijna geheel voortkomen uit de door de dga verrichte arbeid.
In de procedure voor Rechtbank Arnhem was dat ook het geval. De procedure betrof een notaris die enig werknemer was van zijn bv. De bv dreef in 2003 en 2004 een notarispraktijk in maatschapsverband met een andere notaris. Naar aanleiding van een boekenonderzoek over de jaren 2003 en 2004 was de inspecteur van mening dat het aan de notaris uitbetaalde salaris over die jaren van € 57.573 en € 72.893 te laag was vergeleken met de winsten van de bv van € 235.853 en € 207.207. De inspecteur paste de afroommethode toe en kwam uit op een gebruikelijk loon van € 107.396 en € 91.747. De inspecteur ging daarbij uit van een aantal aannames. Zo gaf hij aan dat niet de hele brutowinst van de bv kon worden beschouwd als loon van de notaris maar wel een deel daarvan, namelijk 45% van de brutowinst. Verder paste de inspecteur een winstopslag toe van 20% op de kosten (exclusief loon) die waren toe te rekenen aan de opbrengst van de bv. De rechtbank kon zich vinden in de berekening van de inspecteur.
Een directeur-grootaandeelhouder (dga) wordt voor de loon- en inkomstenbelasting geacht ten minste een bepaald bedrag aan salaris -fictief loon- te ontvangen van zijn eigen bv. Voor het jaar 2010 is dit € 41.000. Voor bepaalde situaties mag hij van een lager bedrag aan fictief loon uitgaan en in andere situaties moet hij juist een hoger bedrag in aanmerking nemen. Deze regeling staat ook bekend als de gebruikelijkloonregeling.
Voor de gebruikelijkloonregeling kunnen twee invalshoeken worden gekozen.
- Perspectief vanuit de werknemer
Hierbij staat de vraag centraal welk loonniveau gebruikelijk is voor soortgelijke dienstbetrekkingen waarbij een aanmerkelijk belang geen rol speelt. - Perspectief vanuit de vennootschap
Vanuit de opbrengsten van de vennootschap wordt teruggerekend welk salarisniveau een vennootschap kan dragen. Dit wordt ook wel de afroommethode genoemd. Bij de afroommethode wordt het gebruikelijk loon herleid uit de opbrengsten van de bv, verminderd met de aan de opbrengsten toe te rekenen kosten (exclusief het loon van de dga), lasten en afschrijvingen. Deze methode is toepasbaar in gevallen waarin de opbrengsten van de bv bijna geheel voortkomen uit de door de dga verrichte arbeid. De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 17 september 2004 deze methode voor het eerst toegepast en daarbij belangrijke lijnen uitgezet.
Rechtbank Arnhem heeft onlangs in een feitelijke procedure uitspraak gedaan over de hoogte van het gebruikelijk loon van een notaris aan de hand van de zogeheten afroommethode. De zaak was vereenvoudigd weergegeven als volgt.
Een notaris was enig werknemer en via een persoonlijke holding enig aandeelhouder van een bv, die in 2003 en 2004 een notarispraktijk in maatschapverband dreef met een andere notaris. In de maatschap waren als ondersteunend personeel in die jaren nog veertien andere personen werkzaam. Naar aanleiding van een boekenonderzoek over de jaren 2003 en 2004 was de inspecteur van mening dat het aan de notaris uitbetaalde salaris over de jaren 2003 en 2004 van € 57.573 en € 72.893 te laag was vergeleken met de winsten van de bv over die jaren van € 235.853 en € 207.207. De inspecteur paste de afroommethode toe en kwam uit op een gebruikelijk loon van € 107.396 en € 91.747. De inspecteur ging daarbij uit van een aantal aannames. Zo gaf hij aan dat niet de hele brutowinst van de bv als loon van de notaris kon worden beschouwd maar wel een deel daarvan, namelijk 45% van de brutowinst. Verder paste hij een winstopslag toe van 20% op de kosten (exclusief loon) die waren toe te rekenen aan de opbrengst van de bv. De inspecteur legde de bv vervolgens een naheffingsaanslag loonbelasting / premie volksverzekeringen op met boete. Deze boete schold hij later bij uitspraak op bezwaar geheel kwijt.
De bv en de inspecteur waren het erover eens dat, gezien de feiten van de onderhavige procedure, de eerste invalshoek voor het bepalen van het gebruikelijk loon (vergelijking met andere werknemers) niet bruikbaar was. Zij verschilden alleen van mening over de vraag of de afroommethode in dit geval bruikbaar was om de hoogte van het gebruikelijk loon te berekenen. De inspecteur stelde dat de opbrengsten van de bv volledig afhankelijk waren van haar enige werknemer: de notaris.
De bv voerde diverse gronden aan waarom het arrest van de Hoge Raad uit 2004 niet toepasbaar zou zijn. Zo stelde de bv onder meer dat de opbrengsten van de bv niet nagenoeg geheel voortvloeiden uit de werkzaamheden van de notaris, maar ook uit werkzaamheden van andere medewerkers van de maatschap. De rechtbank wees dit argument af. De bv was voor de hoogte van haar winstaandeel (opbrengst) volledig afhankelijk van de arbeid die haar enige werknemer als notaris verrichtte ten behoeve van de maatschap. De andere medewerkers waren in dienstbetrekking bij de maatschap. Zij leverden hun bijdrage aan de totale opbrengst van de maatschap. Ook de andere verweren van de bv tegen de afroommethode haalden het niet.
De rechtbank ging akkoord met de toepassing van de afroommethode nu de opbrengsten van de bv (nagenoeg) geheel voortvloeiden uit de door de notaris in zijn hoedanigheid van werknemer van de bv verrichte arbeid. Dit lag in lijn met eerdergenoemd arrest uit 2004.
De rechtbank kon zich in de berekening van de inspecteur vinden en bevestigde de uitspraak op bezwaar.
