Met de komst van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht kunnen alle benodigde toestemmingen voor een bepaald bouwproject tegelijk worden aangevraagd bij het bevoegd gezag. Het bevoegd gezag kan dan voor alle toestemmingen één omgevingsvergunning afgeven. De procedure lijkt zo eenduidiger en sneller te zijn voor de aanvrager. De vraag is echter of het in alle gevallen verstandig is om alle toestemmingen in één aanvraag te vatten. In bepaalde gevallen kan het namelijk verstandiger zijn om strategisch met de aanvraag om te gaan en de aanvraag in delen te doen.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is op 1 oktober 2010 in werking getreden. Het doel van de Wabo is om de procedure voor de burger eenvoudiger en sneller te maken. Hiertoe is een groot aantal toestemmingen dat ziet op de fysieke leefomgeving samengebracht onder één omgevingsvergunning. Indien voor een project meerdere toestemmingen nodig zijn dan is het uitgangspunt van de Wabo dat deze in één keer en bij één loket worden aangevraagd. Het bevoegd gezag kan dan voor het hele project één omgevingsvergunning verlenen. De aanvrager heeft derhalve te maken met één vergunningaanvraag, één loket, één bevoegd gezag, één set indieningsvereisten, één procedure en één rechtsbeschermingsprocedure. Op deze manier is de procedure voor de aanvrager eenduidiger en is de tijd dat de aanvrager voor een project bijvoorbeeld zes verschillende vergunningaanvragen moest doen in beginsel voorbij.
Toch kunnen er redenen zijn op grond waarvan het voor de aanvrager verstandiger is om niet alle voor een project benodigde toestemmingen in één keer aan te vragen. Ondanks dat de doelstelling van de Wabo is dat voor elk project één omgevingsvergunning wordt verleend, is de mogelijkheid van de aanvraag per toestemming namelijk blijven bestaan. Per toestemming kan dan een omgevingsvergunning (een deelvergunning) worden verleend. Dit kan echter alleen bij zaken die niet onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Dit houdt in dat de activiteiten in beginsel los van elkaar moeten kunnen worden uitgevoerd. De activiteiten kappen en bouwen zijn bijvoorbeeld niet onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar de activiteiten bouwen en strijd met het bestemmingsplan zijn wel onlosmakelijk verbonden, ze kunnen niet na elkaar worden uitgevoerd. De belangrijkste redenen om deelvergunningen aan te vragen worden hierna besproken.
Indieningsvereisten en leges
Het Besluit omgevingsrecht en de Ministeriële regeling omgevingsrecht bepalen aan welke indieningsvereisten moet worden voldaan bij de aanvraag van een omgevingsvergunning. De gegevens en bescheiden verschillen in beginsel al naar gelang van de activiteiten waarop de vergunningsaanvraag ziet. Naast algemene indieningsvereisten gelden voor iedere aanvraag afhankelijk van de activiteiten waarvoor een vergunning wordt gevraagd ook specifieke van de activiteiten afhankelijke indieningsvereisten. Indien nu grote onderzekerheid bestaat over de haalbaarheid van een vergunning voor één specifieke activiteit dan kan het efficiënter zijn om eerst voor deze activiteit een omgevingsvergunning aan te vragen. De aanvrager hoeft dan alleen aan de indieningsvereisten voor deze activiteit te voldoen. De indieningsvereisten voor de overige activiteiten (met wellicht kostbare en tijdrovende rapporten) kunnen dan eventueel in een later stadium aan de orde komen wanneer zekerheid bestaat over de eerste activiteit. Dit zelfde geldt voor de te betalen leges. In plaats van één legesbedrag bij de aanvraag van één omgevingsvergunning, kan eerst de onzekere activiteit worden aangevraagd, met een lager bedrag aan leges. Op het moment dat er zekerheid is over deze activiteit kunnen eventueel de overige activiteiten worden aangevraagd. Op deze manier wordt niet onnodig een hoog bedrag aan leges betaald.
Belanghebbenden
Een andere reden om deelvergunningen aan te vragen kan gelegen zijn in de groep personen die tegen de omgevingsvergunning(en) kunnen ageren. In het bestuursrecht kunnen in beginsel alleen belanghebbenden op komen tegen een bepaald besluit. Belanghebbenden zijn degenen wiens belang rechtstreeks bij een besluit zijn betrokken. Indien één omgevingsvergunning voor verschillende activiteiten (bijvoorbeeld slopen, bouwen en kappen) wordt afgegeven, kunnen de belanghebbenden bij bijvoorbeeld de activiteit kappen tegelijk ook procederen tegen de activiteiten slopen en bouwen. Er is immers één vergunning en er kan alleen tegen deze totale vergunning worden geprocedeerd. Indien er meerdere deelvergunningen worden aangevraagd (één voor de activiteit kappen, één voor bouwen en één voor slopen) dan kunnen de belanghebbenden die alleen belanghebbend zijn bij de activiteit kappen ook alléén tegen de omgevingsvergunning voor de activiteit kappen procederen. Indien bijvoorbeeld bekend is dat er grote weerstand is van milieuorganisaties tegen het kappen van bomen op het terrein waar het project wordt uitgevoerd, dan kan het zeker verstandiger zijn om deelvergunningen aan te vragen. Het is goed denkbaar dat de milieuorganisaties geen belanghebbenden zijn bij de omgevingsvergunningen voor de activiteiten slopen en bouwen en op die manier kan het project toch doorgang vinden, mits er geen andere belanghebbenden zijn die tegen deze vergunningen ageren.
Conclusie
Alhoewel de Wabo één vergunningaanvraag beoogt voor alle activiteiten van een project kan het zeker voordelig zijn om deelvergunningen per activiteit aan te vragen. De aanvrager doet er goed aan om vooraf na te gaan of wellicht vergunningafgifte voor één of meerdere activiteiten vrijwel zeker op problemen zal stuiten. Door eerst over deze activiteit(en) zekerheid te krijgen kan tijd en geld worden bespaard. Ook de kring van belanghebbenden bij bepaalde activiteiten kan door het aanvragen van deelvergunningen worden beperkt. Strategisch aanvragen van omgevingsvergunningen kan dus wel degelijk de moeite lonen!
mr. Petra Schilder Spel, Van Benthem & Keulen N.V.
