De Hoge Raad heeft uitspraak gedaan over de vraag of de terbeschikkingstellingsregeling (hierna: de tbs-regeling) van toepassing is als iemand een aandeel in de blote economische eigendom van onroerende zaken verwerft van een vennootschap waarin hij een (middellijk) aanmerkelijk belang houdt.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Op basis van de wetsgeschiedenis beantwoordde Rechtbank Breda en vervolgens de Hoge Raad deze vraag bevestigend. Dit had een ongunstig gevolg voor een (middellijk) aanmerkelijkbelanghouder die een aandeel in de blote economische eigendom van vier onroerende zaken had, terwijl zijn eigen bv’s het vruchtgebruik daarvan hadden. Hij had – kortgezegd – in 1997 en 1998 van bv’s waarin hij een (middellijk) aanmerkelijk belang had, een aandeel in de blote economische eigendom van vier onroerende zaken gekocht. De bv’s hielden zich het recht van vruchtgebruik voor. De bv’s waren de juridische eigenaren van de onroerende zaken en droegen het risico van tenietgaan van de opstallen. Door invoering van de tbs-regeling per 2001 kwalificeerden de onroerende zaken voortaan als ‘resultaatvermogen’ (box 1) en behoorden niet tot het box 3-vermogen.
Indien u als (on)middellijk aanmerkelijkbelanghouder een pand beschikbaar stelt aan uw eigen onderneming, moet inkomstenbelasting worden betaald over de opbrengsten die daaruit voortvloeien. Dit is de zogeheten terbeschikkingstellingsregeling (hierna: de tbs-regeling) in de Wet IB 2001. Bij de verhuur van een pand zijn dus de huurinkomsten progressief (tot maximaal 52%) belast in box 1 als resultaat uit overige werkzaamheden. Daar staat tegenover dat de kosten die hiervoor moeten worden gemaakt, zoals afschrijvings- en rentelasten, aftrekbaar zijn. Voor resultaat uit overige werkzaamheden is een deel van de bepalingen die gelden voor winst uit onderneming ook van toepassing. Zo dient er per 1 januari 2001 een openingsbalans en vervolgens jaarlijks een balans en verlies- en winstrekening te worden opgesteld. Een ter beschikking gesteld pand dient per 1 januari 2001 op de openingsbalans te worden gewaardeerd tegen de waarde in het economische verkeer.
Eerder heeft Rechtbank Breda uitspraak gedaan over de vraag of de tbs-regeling van toepassing is als iemand een aandeel in de blote economische eigendom van onroerende zaken verwerft van een vennootschap waarin hij een (middellijk) aanmerkelijk belang houdt.. Deze uitspraak is recent door de Hoge Raad bevestigd. De zaak was vereenvoudigd weergegeven als volgt.
Een man kocht in 1997 en 1998 van bv’s waarin hij een (middellijk) aanmerkelijk belang had een aandeel in de blote economische eigendom van drie onroerende zaken. De bv’s hielden zich voor een periode van 20 jaar het recht van vruchtgebruik voor. De bv’s waren de juridische eigenaren van de onroerende zaken en droegen het risico van tenietgaan van de opstallen. De man was verder juridisch eigenaar van een vierde onroerende zaak. De economische eigendom hiervan berustte bij een van de hiervoor bedoelde bv’s. In 1997 kocht de man het economische eigendom van de opstallen weer terug van de bv, met uitzondering van het risico van tenietgaan van de opstallen en onder voorbehoud van een vruchtgebruik voor een periode van 20 jaar. De vier onroerende zaken waren in gebruik bij de hiervoor bedoelde bv’s.
Bij de aanslagregeling over 2001 van de man was in geschil of de tbs-regeling op de vier onroerende zaken van toepassing was. De inspecteur meende dat dit het geval was. De man stelde daarentegen dat zijn aandeel in de blote economische eigendom van de onroerende zaken moest worden gerekend tot zijn box 3-vermogen. Rechtbank Breda gaf de inspecteur gelijk.
De rechtbank nam de wetsgeschiedenis van de tbs-regeling in aanmerking. Zij overwoog dat uit de totstandkomingsgeschiedenis van de tbs-regeling valt af te leiden dat het begrip ‘ter beschikking stellen’, ruim moet worden uitgelegd en dat daarvan ook sprake is in de situatie waarin de vennootschap het vruchtgebruik van een vermogensbestanddeel verwerft en de aanmerkelijkbelanghouder de blote eigendom (‘gesplitste aankoop’). Daarom was er volgens de rechtbank geen reden om onderscheid te maken tussen gesplitste aankoop en de onderhavige situatie. De rechtbank concludeerde daarmee dat de tbs-regeling van toepassing was.
De man ging daarop in sprongcassatie bij de Hoge Raad, maar dat was vergeefs. De Hoge Raad oordeelde dat de rechtbank op goede gronden een juiste beslissing had gegeven.
