De advocatuur lijkt in de beweging te zijn naar een situatie waarin werken tegen een uurtarief niet meer vanzelfsprekend is. Ik zeg ‘lijkt’, omdat advocaten die werken binnen het systeem van gefinancierde rechtsbijstand feitelijk al werken op basis van een fixed fee.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Als iemand – mogelijk – in aanmerking komt voor gefinancierde rechtsbijstand, moet de advocaat op die mogelijkheid wijzen en vraagt de advocaat bij de Raad voor Rechtsbijstand een zogeheten ‘toevoeging’ aan voor dat specifieke rechtsbelang.
De Raad vraagt gegevens op bij de fiscus en neemt daarna een beslissing over de toevoeging en de hoogte van de eigen bijdrage. Hierover ga ik het nu verder niet hebben. Waar het mij om gaat is de beloning die de toevoegingszaak uiteindelijk voor de advocaat oplevert.
De kern van de toevoeging is namelijk dat de Raad beslist dat de zaak een x aantal zogeheten punten oplevert. Per punt krijgt de advocaat, na afronding van de zaak, een bedrag van ongeveer € 105,– exclusief BTW. Een deel van dit bedrag wordt betaald vanuit de eigenbijdrage en het restant betaalt de staat. Het maximale aantal punten is 17, maar voor de meeste zaken ligt het aantal punten in orde van grootte van 9. De Raad voor Rechtsbijstand heeft een mooie lijst.
Overigens kan het aantal punten dat uitbetaald wordt verhoogd worden, bijvoorbeeld omdat voor zittingen of bezoek aan gedetineerden meer dan een uur reistijd nodig is of omdat er meer dan één zitting is gehouden waar de zaak inhoudelijk behandeld is. Daarnaast kan bij een zaak die door juridische complexiteit veel tijd vergt, een aanvullende vergoeding worden verkregen. Dat kan pas, wanneer aan de zaak meer dan driemaal het aantal punten aan uren is besteed.
In dit systeem gaat een advocaat op het moment dat hij de zaak op toevoegingsbasis aanneemt derhalve akkoord met een vast tarief voor behandeling van de zaak.
In mijn praktijk maak ik mee dat cliënten denken dat een toevoeging ‘volgeschreven’ kan zijn, waarna ze alsnog per uur moeten gaan betalen. Dat kan en mag niet. Bij een toevoegingszaak mag de advocaat, naast de eigen bijdrage, alleen externe kosten, zoals die van griffierecht, uittreksel en deurwaarders, in rekening brengen.
Het aantal bestede uren kan overigens wel een grote belemmering vormen wanneer een cliënt van advocaat wil wisselen. De fixed fee die de Raad voor Rechtsbijstand vaststelt, overigens verhoogd met twee punten vanwege de overname, moet wel gedeeld worden door die advocaten.
Voor advocaten die toevoegingszaken doen is het daarom al helemaal niet gebruikelijk om op basis van bestede uren te declareren. Ze zijn er al aan gewend tegen vaste prijzen te werken.

