Rechterlijke vonnissen worden beter begrepen sinds rechters deze uitgebreider en meer gestructureerd motiveren. Dit leidt tot een grotere acceptatie van de bewezenverklaring.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Dat blijkt uit een onderzoek van de Radboud Universiteit in opdracht van de koepel van strafrechters, het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS).
Beter inzicht
Aanleiding voor het onderzoek is het tien jaar geleden gestarte Project Motiveringsverbetering in Strafvonnissen (Promis). De doelstelling van Promis was om ‘de verdachte, de raadsman, andere betrokkenen en de maatschappij als geheel een beter inzicht in het denkproces van de rechter te geven’.
Of dit is gelukt, werd onderzocht door interviews met slachtoffers, verdachten, journalisten, communicatiemedewerkers van gerechten, persvoorlichters, persrechters, persofficieren, advocaten en leden van het Openbaar Ministerie. Voorts werd een enquête gehouden onder journalisten, zijn ‘oude stijl’- en ‘nieuwe stijl’-vonnissen aan een breed publiek voorgelegd en is een leesbaarheidstoets uitgevoerd.
Denkwijze rechters
Rechters die volgens Promis een vonnis schrijven, motiveren uitgebreider en meer gestructureerd hoe zij tot een oordeel komen. De gedachte is dat de lezer daardoor meer inzicht in de denkwijze van de rechters krijgt, dan het geval is in de klassieke, juridische vonnissen. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt nu dat dat inderdaad het geval is. Ook leiden begrijpelijkere vonnissen tot meer acceptatie van de bewezenverklaring. Peter Lemaire, LOVS-voorzitter: “Wij constateren met tevredenheid dat dat de inspanningen om strafvonnissen inzichtelijker te motiveren, effect hebben.”
Strafmaat
Overigens blijkt uit het onderzoek dat meer begrip voor de bewezenverklaring niet samen gaat met meer acceptatie van de strafmaat. Promis was dan wel gericht op het beter motiveren van de bewezenverklaring, maar meer begrip voor de strafmaat lijkt in het verlengde hiervan te liggen. Lemaire: “De strafmaat hangt af van een groot aantal factoren: het aantal en de ernst van de strafbare feiten, de persoon van de dader, zijn leeftijd, eventuele begeleiding door de reclassering of een psycholoog, recidive, de aangerichte schade of leed, verzachtende omstandigheden – kortom een scala aan variabelen. Het vaststellen van de strafhoogte is daardoor gecompliceerd en niet makkelijk te motiveren.”
Het LOVS heeft inmiddels zijn commissie rechtseenheid verzocht voorstellen te doen die rechters helpen de strafmaat uitgebreider en meer gestructureerd te motiveren.
