Moet de uitvoering van levenslange gevangenisstraf worden aangepast, en hoe dan? Daarover debatteert de Tweede Kamer morgenavond (donderdag 8 september). Staatssecretaris Dijkhoff heeft in juni voorgesteld om na 25 jaar een tussentijdse toets mogelijk te maken voor levenslang gestraften, door een commissie die hem adviseert. De Raad voor de rechtspraak vindt dat rechters zo’n toets moeten doen.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Wie in Nederland levenslang krijgt, zit echt zijn leven lang vast. Vroeger werd na verloop van tijd bekeken of gratie kon worden verleend, maar dat gebeurt niet meer. Sinds 1986 heeft alleen een terminaal zieke man gratie gekregen. Ook voor resocialisatieactiviteiten, ter voorbereiding op terugkeer naar de maatschappij, komt iemand met levenslang niet in aanmerking.
Uitzicht op vrijlating
Nederland neemt daarmee een uitzonderingspositie in. In veel andere Europese landen beoordeelt de rechter na een bepaalde periode of voorwaardelijke vrijlating mogelijk is. Dat uitzicht op eventuele vrijlating in de toekomst moet er zijn, vindt het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Iemand definitief en zonder enig perspectief opsluiten, is in strijd met het Europese mensenrechtenverdrag. Dat standpunt klinkt ook door in een uitspraak die de Hoge Raad in juli heeft gedaan.
Toekomstbestendig
Ook binnen de rechtspraak is er discussie over levenslang. Nu die straf te weinig humaan wordt gevonden, leggen sommige rechters hem liever niet op. Staatssecretaris Dijkhoff wil die impasse doorbreken en de straf toekomstbestendig maken. Hij stelt voor een onafhankelijk adviescollege na 25 jaar gevangenschap te laten toetsen of een begin gemaakt moet worden met activiteiten gericht op terugkeer in de samenleving. Daarbij worden ook de belangen van slachtoffers en nabestaanden meegewogen. Hij beslist uiteindelijk zelf.
Standpunt rechtspraak
De Raad voor de rechtspraak stelt dat het aan de wetgever is om wetgeving of beleid aan te passen. Met het huidige voorstel wordt inbreuk gemaakt op de bevoegdheid van de rechter. Beslissingen over het bestraffen van mensen horen bij de rechter thuis. Het ligt dan ook voor de hand een eventuele herzieningstoets aan de rechter over te laten, zoals ook gebeurt bij tbs-gestelden.