Rechtbank Arnhem heeft onlangs uitspraak gedaan in een feitelijke procedure over de toepassing van de werkruimteregeling. In deze zaak ging het om de vraag of sprake was van een terbeschikkingstelling (als bedoeld in de tbs-regeling) van de werkruimte onder het regime dat gold tot en met 2004.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Met ingang van 1 januari 2005 is de wettelijke regeling gewijzigd en gelden andere criteria voor de toepassing van de tbs-regeling op de werkruimte. In de onderhavige procedure voor Rechtbank Arnhem was sprake van een terbeschikkingstelling onder het regime dat gold tot en met 2004, wat in dat geval leidde tot een aftrekbaar verlies uit de tbs-regeling. De inspecteur was van mening dat in de procedure niet het tbs-regime van toepassing was maar het loonregime. Daardoor zou geen sprake zijn van een aftrekbaar verlies. De rechtbank volgt de inspecteur echter niet.
Voor directeuren-grootaandeelhouders die in de jaren 2001 tot en met 2004 aan hun bv een ‘kleine werkruimte’ ter beschikking hadden gesteld, heeft de staatssecretaris van Financiën in verband met de wetswijziging in een besluit van 7 juni 2004 een tegemoetkoming bekendgemaakt. Hoewel een kleine werkruimte in beginsel tot 1 januari 2005 steeds tot box 3 behoorde, hebben de dga’s op grond van dit besluit een keuzemogelijkheid tussen box 1 of box 3 voor een kleine werkruimte. De keuzemogelijkheid geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2001. Ook al onherroepelijk vaststaande aanslagen mogen voor wat betreft de keuzemogelijkheid alsnog worden herzien.
Rechtbank Arnhem heeft onlangs uitspraak gedaan in een feitelijke procedure over de toepassing van de werkruimteregeling. In deze zaak ging het om de vraag of sprake was van een terbeschikkingstelling (als bedoeld in de tbs-regeling) van de werkruimte onder het regime dat gold tot en met 2004. Met ingang van 1 januari 2005 is de wettelijke regeling gewijzigd en gelden andere criteria voor de toepassing van de tbs-regeling op de werkruimte.
Tot en met 31 december 2004 viel een aan de bv ter beschikking gestelde werkruimte niet onder de tbs-regeling als aan de volgende twee cumulatieve criteria werd voldaan:
1. De, overigens tot de eigen woning behorende, werkruimte vormt naar zijn inrichting een niet-zelfstandig deel van de woning.
2. De vloeroppervlakte van de werkruimte is niet groter dan een derde deel van de oppervlakte van de woning.
Met ingang van 1 januari 2005 is de wettelijke regeling gewijzigd en gelden andere criteria voor de toepassing van de tbs-regeling op de werkruimte. Het oppervlaktecriterium is verdwenen, hiervoor is een inkomenscriterium in de plaats gekomen (zie de opmerking onderaan het nieuwsbericht) en het zelfstandigheidscriterium heeft een andere invulling gekregen.
In de onderhavige procedure voor Rechtbank Arnhem ging het om twee echtgenoten, beide directeur-grootaandeelhouder (dga) van hun personal holdings, die kantoorruimte verhuurden aan hun bv’s. De werkruimtes waren gerealiseerd in een tweede woning die naast hun eerste eigen woning lag. Het vloeroppervlak van de werkruimtes maakten tezamen minder dan 1/3 deel uit van het vloeroppervlak van de woning. De werkruimtes hadden niet de beschikking over een zelfstandige ingang. De dga’s lieten verbouwingswerkzaamheden aan de woningen uitvoeren en doorgangen maken tussen de twee woningen. Eind 2004 werd de terbeschikkingstelling beëindigd met het oog op de wetswijziging per 1 januari 2005 en ontstond een aftrekbaar verlies uit de tbs-regeling . De werkruimte stond (kennelijk vanwege de verbouwing) voor een hogere waarde op de tbs-balans dan de waarde economische verkeer op het moment van overgang naar privé. Dit zogenoemde vervreemdingsverlies bracht de dga in aftrek op het aangegeven inkomen.
De inspecteur corrigeerde de aangifte inkomstenbelasting 2004 van de dga en stelde dat de vergoeding die de dga had ontvangen van haar houdstervennootschap voor de ter beschikking gestelde kantoorruimtes moest worden aangemerkt als een onkostenvergoeding voor de werkruimte van de in loondienst werkzame dga. Volgens de wet kwalificeerde deze vergoeding als belastbaar loon. De inspecteur stelde vervolgens dat op grond van de zogeheten rangorderegeling niet meer aan resultaat uit overige werkzaamheden wordt toegekomen. De inspecteur nam een correctie op van de helft van de huurvergoeding als loon en het niet in aanmerking nemen van (het aan de dga toegerekende deel van) het negatieve resultaat uit terbeschikkingstelling.
Rechtbank Arnhem stelde aan de hand van de feiten en omstandigheden vast dat de werkruimte daadwerkelijk ter beschikking waren gesteld en geen deel meer uitmaakten van de eigen woning van de dga. De rechtbank maakte daarover in de wetsgeschiedenis op dat een zelfstandige ingang van een werkruimte weliswaar een belangrijk maar geen doorslaggevend criterium is. In de onderhavige procedure waren de werkruimtes daadwerkelijk exclusief aan de houdstervennootschap in gebruik gegeven en waren de ruimtes niet nodig voor privédoeleinden. In die situatie zag de rechtbank geen aanleiding om aan het ontbreken van een zelfstandige ingang de werkruimtes te kwalificeren als ‘fysiek niet-zelfstandige delen van de woning’. Daardoor was de door de inspecteur aangehaalde wetsbepaling binnen de rangorderegeling niet van toepassing.
De rechtbank wees de stelling van de inspecteur dat ook ná 1 januari 2005 sprake zou zijn van een terbeschikkingstelling af. Vanwege het ontbreken van de eigen ingang en eigen voorzieningen konden de werkruimtes vanaf 2005 niet worden aangemerkt als een door de wet omschreven ‘naar verkeersopvatting zelfstandig gedeelte van de woning’. De rechtbank was van oordeel dat deze gewijzigde wettelijke formulering bij het zelfstandigheidscriterium een inhoudelijk andere invulling heeft dan bij dit criterium zoals dat gold tot en met 2004.
De rechtbank oordeelde dat de dga het verlies uit de tbs-regeling terecht in aftrek had gebracht.
Opmerkingen
Vanaf 1 januari 2005 is de grootte van de werkruimte niet meer van belang. De criteria voor een werkruimte van de dga die onder de tbs-regeling kan vallen, zijn:
1. Er moet sprake zijn van een werkruimte in een niet tot het ondernemingsvermogen behorende woning en die naar verkeersopvatting een zelfstandig gedeelte van de woning (met onder meer een eigen opgang) vormt.
2. Het inkomen dat is verdiend in of vanuit de werkruimte voldoet aan het ‘inkomenscriterium’. Dat houdt in dat als buiten de eigen woning een andere werkruimte ter beschikking staat, het gezamenlijke inkomen uit belastbaar loon uit dienstbetrekking hoofdzakelijk (ten minste 70%) in die werkruimte moet zijn verdiend. Staat buiten de eigen woning geen andere werkruimte ter beschikking, dan geldt naast het hiervoor genoemde hoofdzakelijkheidscriterium nog de voorwaarde dat het inkomen ‘in belangrijke mate’ (ten minste 30%) in de werkruimte moet zijn verdiend.
Ingeval niet aan beide criteria is voldaan, dan behoort de werkruimte tot de eigen woning. Het aan de werkruimte tot te rekenen gedeelte van de hypotheekschuld, die is aangegaan voor de financiering van de woning, volgt de werkruimte.
Voor dga’s die in de jaren 2001 tot en met 2004 aan hun bv een ‘kleine werkruimte’ ter beschikking hadden gesteld, heeft de staatssecretaris van Financiën in verband met de wetswijziging in een besluit van 7 juni 2004 een tegemoetkoming bekendgemaakt. Hoewel een kleine werkruimte in beginsel tot 1 januari 2005 steeds tot box 3 behoorde, hebben de dga’s op grond van dit besluit een keuzemogelijkheid tussen box 1 of box 3 voor een kleine werkruimte. De keuzemogelijkheid geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2001. Ook al onherroepelijk vaststaande aanslagen (met betrekking tot de jaren 2001 tot en met 2004) mogen voor wat betreft de keuzemogelijkheid alsnog worden herzien.
