Op Rechtspraak.nl staat amper 1 procent van alle uitspraken die rechters jaarlijks doen. Om een betere controle op de rechter mogelijk te maken, pleitten medewerkers van de Universiteit Leiden onlangs voor het publiceren van álle rechterlijke uitspraken op Rechtspraak.nl. Volgens Ronald Philippart, voorzitter van Rechtspraak.nl, leidt dat echter niet tot een betere controle op de rechter, maar tot verkwisting van belastinggeld.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Controle op de rechterlijke macht maakt standaard deel uit van het systeem van hoger beroep en cassatie. Rechtspraak.nl gaf daarvan vorige week weer een mooi voorbeeld op de homepage: een verdachte die door de rechtbank was veroordeeld, was door het gerechtshof ontslagen van alle rechtsvervolging. De hogere rechter woog de feiten opnieuw en kwam tot een ander oordeel. Op Rechtspraak.nl kan iedereen kennis nemen van die beoordeling.
Publicatie niet voorgeschreven
De wetgever heeft bepaald dat de meeste zaken op een openbare zitting worden behandeld en in het openbaar worden uitgesproken. Na afloop van strafzittingen zijn ook altijd kopieën van de uitspraken beschikbaar voor belangstellende journalisten.
Openbaarmaking van een vonnis door publicatie op internet is door de wetgever echter niet voorgeschreven. De Rechtspraak heeft er zélf voor gekozen zo veel mogelijk relevante uitspraken te publiceren. De criteria die daarvoor worden gehanteerd, zijn deels gebaseerd op de belangstelling die er vanuit de samenleving is: van juridische professionals, journalisten, belangengroepen en studenten bijvoorbeeld.
Gebruikers tevreden
Onderzoek onder gebruikers van Rechtspraak.nl laat zien dat zij over het algemeen tevreden zijn over de publicaties. Daar doen we ook moeite voor. De Hoge Raad maakt al zijn arresten op Rechtspraak.nl openbaar, rechtbanken en hoven publiceren duizenden uitspraken per jaar. In procenten uitgedrukt is dat weinig, maar rechters nemen ieder jaar gezamenlijk dan ook bijna twee miljoen beslissingen. Voor het overgrote deel van die zaken is buiten de direct betrokkenen geen belangstelling; honderdduizenden incassozaken, zoals die van telefoonmaatschappijen en postorderbedrijven bijvoorbeeld.
Hoge kosten
Op zich is dat misschien geen reden om die uitspraken dan maar niet te publiceren. Echter, aan grootschalige publicatie zijn hoge kosten verbonden. Van de Rechtspraak mag verwacht worden dat zij zorgvuldig omgaat met de privacy van procespartijen. Uitspraken moeten worden geanonimiseerd en dat kost veel tijd, en dus veel geld. Belastinggeld.
Ik geloof niet dat we de samenleving een grote dienst bewijzen door al die uitsluitend voor betrokkenen relevante uitspraken op Rechtspraak.nl te zetten, nog los van het feit dat de Rechtspaak daarvoor het geld niet heeft. Niks geheimzinnigs dus aan de praktijk rond het publiceren van uitspraken. Als er (categorieën) uitspraken worden gemist, horen we dat graag. Rechtspraak.nl is klantgericht.
mr. Ronald Philippart, President rechtbank Maastricht en voorzitter Rechtspraak.nl
