Uitspraak Haagse hof in zaak RMS tegen Nederlandse Staat

Het gerechtshof in Den Haag heeft op 22 november 2011 in hoger beroep uitspraak gedaan in een kort geding dat was aangespannen door de RMS (Regering in ballingschap van de republiek der Zuid-Molukken) en enkele anderen tegen de Staat der Nederlanden. Het Haagse hof heeft de eisen van de RMS afgewezen. Over de door de Staat voorgelegde vraag of RMS juridisch bestaansrecht heeft, doet het hof geen uitspraak omdat dit voor de beslissing van het geschil niet relevant is.

De aanleiding voor het onderhavige kort geding was het voorgenomen bezoek van de Indonesische president Yudhoyono aan Nederland van 6 tot 8 oktober 2010. RMS wilde dat Nederland de president zou aanhouden om hem strafrechtelijk te vervolgen voor schendingen van de mensenrechten van een aantal Zuid-Molukse personen. De voorzieningenrechter heeft deze vordering afgewezen. Het bezoek aan Nederland is door de heer Yudhoyono afgezegd.

In hoger beroep waren alleen nog twee nevenvorderingen van de RMS aan de orde, zoals de eis dat de regering twee brieven van de RMS moet beantwoorden en dat Nederland de onafhankelijkheidsverklaring van 17 augustus 1945 van de Republiek Indonesië niet zal erkennen. Het hof heeft deze eisen afgewezen gezien de grote beleidsvrijheid die de Nederlandse Staat op het gebied van de buitenlandse politiek toekomt.

In hoger beroep heeft de Staat het verweer gevoerd dat de republiek der Zuid-Molukken niet door Nederland is erkend en dat zij als staat in juridisch opzicht niet bestaat. Volgens de Staat betekent dit dat de RMS niet voor de rechter kan optreden. Deze stellingname van de Staat heeft tot grote beroering onder de in Nederland woonachtige Zuid-Molukkers geleid. Het hof echter heeft over de gecompliceerde vraag of RMS onder internationaal recht als staat moet worden erkend geen uitspraak gedaan, omdat de vordering van de RMS reeds op inhoudelijke gronden moet worden afgewezen. Daarmee is deze vraag voor de beslissing van het geschil niet meer relevant.