Stichting Videma uit Noordeloos liet recentelijk via gerichte individuele mailings weten met MKB Nederland en VNO-NCW te zijn gekomen tot een maatwerk-licentie voor tv-gebruik in kantoren en bedrijfsruimten.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
In Nederland is in de loop der tijd een woud ontstaan van organisaties voor het collectief beheren van auteursrechten of naburige rechten ten behoeve van rechthebbenden die dat in de praktijk individueel niet kunnen. Ze zijn te klein en hebben daarvoor de middelen niet.
Buma-Stemra
Het collectieve beheer begon met de oprichting van Vereniging Buma in 1936. Zij komt op voor de auteursrechten van componisten en muziektekstschrijvers. Namens de individuele rechthebbenden geeft Buma, al dan niet onder voorwaarden, toestemming voor het openbaar ten gehore brengen van auteursrechtelijk beschermde muziek en muziektekst. Buma bepaalt de vergoedingen daarvoor en incasseert en verdeelt deze onder de rechthebbenden. Bij openbaar ten gehore brengen dient te worden gedacht aan een niet-privékring van meer dan een paar mensen. Horeca, bedrijven, winkeliers enz. hebben er dus mee te maken.
Buma heeft Stichting Stemra opgericht die collectief de toestemming en voorwaarden regelt ten behoeve van de individuele rechthebbenden op muziek en muziekteksten, voor zover het gaat om het vastleggen van de muziek en muziekteksten op beeld- of geluidsdragers.
Buma en Stemra werken nauw samen, zeker sinds gebruik van muziek en muziekteksten via radio, tv, internet en de nieuwe media veelal een openbaarmaking en vastlegging tegelijkertijd betekent. De werkwijze van Buma en Stemra zijn vrijwel identiek. Samen verwijzen zij naar de website (www.bumastemra.nl).
Sena
Nadat in Nederland uitvoerende kunstenaars (zangers, musici, toneelspelers enz.) voor hun uitvoering bescherming kregen in de vorm van naburige rechten, heeft de overheid Stichting Sena aangewezen om collectief deze rechten te beheren.
Toestemming van Sena (www.sena.nl) is nodig voor het bekijken, beluisteren of anderszins gebruiken van uitvoeringen van artiesten en musici. Het zijn naast de uitvoerende kunstenaars zelf, de film- en chronogramproducenten voor wie Sena van belang is, mits de musicus of artiest toestemming heeft gegeven voor de film- of muziekproductie. Sena doet eigenlijk hetzelfde als Buma-Stemra, maar dan voor naburige rechten voor uitvoerende kunstenaars en degenen die van hen daarop exploitatierechten hebben gekregen, zoals producenten.
Buma en Sena zijn rechtstreeks op de wet gebaseerde collectieve beheersorganisaties met een uitdrukkelijk monopolie op hun terrein. Voor Stemra geldt dit niet, zij het dat Stemra zeer nauw is verbonden met Buma.
Met bovengenoemde collectieve beheersorganisaties zijn we er nog niet. Voor het beheer van auteursrechten zijn nog verschillende andere beheersorganisaties opgericht ten behoeve van individuele rechthebbenden.
Reprorecht, Thuiskopie en Leenrecht
Veel bedrijven en instellingen (waaronder het onderwijs) hebben te maken met Stichting Reprorecht (www.reprorecht.nl). Deze stichting stelt vergoedingen vast volgens een door haar vastgestelde systematiek voor het maken van kopieën uit boeken, tijdschriften, kranten en andere publicaties. Reprorecht verdeelt de vergoedingen onder de rechthebbenden zoals schrijvers, fotografen, tekenaars en anderen.
Voorts is Stichting Thuiskopie (www.thuiskopie.nl) actief op het terrein van collectief beheer van auteursrechten. Voor het kopiëren op blanco dragers zoals videobanden, dvd’s en cd’s stelt ze vergoedingen vast, incasseert en verdeelt over de rechthebbenden. De vergoedingen worden afgedragen aan Thuiskopie door fabrikanten of importeurs van deze blanco dragers. Gezien de huidige technieken om filmbeelden en muziek te verveelvoudigen lijkt Thuiskopie overigens geen lang leven meer beschoren.
Stichting Leenrecht (www.leenrecht.nl) stelt vergoedingen vast en incasseert deze bij uitleeninstanties zoals bibliotheken, cd-uitleen, kunstuitleen en andere uitleeninstellingen. De vergoeding is voor de auteursrechthebbende op de uitgeleende werken.
Toezicht
In 2003 is bij wet toezicht geregeld op de hierboven genoemde collectieve beheersorganisaties die hetzij rechtsreeks zijn gebaseerd op de wet of door de Minister van Justitie zijn ingesteld en op hun terrein een monopoliepositie hebben (met uitzondering van Stemra). Het College van Toezicht Auteursrechten (www.cvta.nl) werd daartoe opgericht. Dit college ziet toe op de inning en verdeling van de vergoedingen. De hoogte van de vergoedingen en de tarieven zijn onderworpen aan de Nederlandse Mededingings Autoriteit.
De hierboven genoemde collectieve beheersorganisaties staan onder toezicht van het College van Toezicht Auteursrechten. Er zijn nog andere beheersorganisaties. Deze hebben echter geen monopoliepositie en beheren meestal de rechten van een kleinere groep belanghebbenden. Dit laatste geldt niet voor:
Pictoright
Stichting Pictoright (www.pictoright.nl) beheert de auteursrechten namens alle beeldmakers zoals grafische en industriële vormgevers, (binnenhuis)architecten, fotografen, filmers en anderen. Zij exploiteert de rechten, incasseert de vergoedingen en verdeelt deze onder de rechthebbenden. Voor deze kring van rechthebbenden doet Pictoright dus hetzelfde als voor de collectieve beheersorganisatie die een monopoliepositie hebben.
Commerciële collectieve beheersorganisaties
Naast de hierboven genoemde collectieve beheersorganisaties, die in beginsel niet commercieel van aard zijn, zijn er ook collectieve beheersorganisaties die zijn opgericht vanuit een aantal belanghebbende partijen en meer commercieel zijn gericht.
Videma
De Stichting Videma (www.videma.nl) is zo’n commerciële collectieve beheersorganisatie/bemiddelaar die namens bij haar aangesloten film/tv-producenten en omroepen bemiddelt bij afspraken over gebruik en uitvoeringslicenties op films en tv-programma’s. Daarnaast stelt zij vergoedingen vast, incasseert en verdeelt deze voor het (gedeeltelijk) vertonen van tv-programma’s en films buitenshuis, waaronder in bedrijven en instellingen.
Recentelijk hebben MKB Nederland, VNO-NCW en Videma afspraken gemaakt over het gebruik van tv in kantoren en bedrijfsgebouwen, bedoeld voor intern gebruik (werkruimten, personeelsrestaurant, receptie) in de vorm van een door bedrijven en kantoren af te sluiten maatwerklicentie die onder meer uitgaat van een afgesproken systematiek van vergoedingen en tarieven. Deze regeling is richtinggevend voor bedrijven en kantoren met meer dan twintig werknemers en is ingegaan op 1 juli 2011.
Indien geen tv- of filmbeelden binnen het kantoor of bedrijf worden gebruikt, is een dergelijke licentie uiteraard niet nodig.
mr. Lidia Ritzema, Deterink Advocaten en Notarissen
