Het hof heeft onlangs in hoger beroep een verdachte ontslagen van alle rechtsvervolging, omdat het hof de door hem gepleegde overtreding van de Opiumwet in dit geval niet strafbaar acht. De rechtbank Amsterdam was tot dezelfde uitspraak gekomen. Het openbaar ministerie had tegen dat vonnis hoger beroep ingesteld.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
De feiten
De verdachte heeft vanuit Brazilië ruim 40 liter thee meegenomen voor de Santo Daime-kerk in Amsterdam. Deze thee, ayahuasca-thee genaamd, wordt in Brazilië speciaal uit planten bereid volgens specifieke, religieuze procedures en rituelen. Het drinken van deze thee is een essentieel onderdeel – het heilig sacrament – van de kerkdiensten. Santo Daime is een officieel kerkgenootschap. Maar in die thee zit een stofje dat volgens de Opiumwet verboden is (dimethyltryptamine ofwel dimethylthiambuteen, afgekort als DMT). Het invoeren daarvan is strafbaar en de verdachte is daarvoor vervolgd.
Recht op godsdienstvrijheid
Volgens het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de Nederlandse Grondwet heeft iedereen recht op godsdienstvrijheid. Daaronder valt ook het deelnemen aan kerkdiensten. Die godsdienstvrijheid is niet onbeperkt. Het kan voorkomen dat andere belangen, bijvoorbeeld de volksgezondheid, belangrijker zijn dan het belijden van de godsdienst. In zo’n geval laat het EVRM toe, in artikel 9, tweede lid dat de godsdienstvrijheid wordt beperkt. Maar die beperking moet wel in de wet zijn geregeld én er moet sprake zijn van een erkend belang, waarvoor die beperking noodzakelijk is. Alleen als aan die voorwaarden is voldaan, is een inbreuk op het recht op godsdienstvrijheid gerechtvaardigd.
Oordeel van het gerechtshof
In deze zaak moest het hof bepalen of een veroordeling van de verdachte wegens de invoer van DMT een ongerechtvaardigde inbreuk zou maken op het recht op godsdienstvrijheid. Het gaat om een strafbepaling van de Opiumwet, dus er is een wettelijke grondslag. Verder wordt met die strafbepaling de volksgezondheid gediend, en dat belang wordt in artikel 9 EVRM erkend als een beschermenswaardig belang. Vervolgens heeft het hof aan de voorwaarde getoetst of het in concreto noodzakelijk is in het belang van de volksgezondheid dat de verdachte wordt beperkt in zijn godsdienstvrijheid? En die (laatste) vraag heeft het hof met “nee” beantwoord, mede op grond van onderzoeken van deskundigen. Volgens het hof is de concentratie DMT in de ayahuasca-thee laag, wordt die thee in de Santo Daime-kerk onder gecontroleerde omstandigheden gedronken en is er voldoende toezicht op en voorlichting over de eventuele risico’s. Het risico voor de gezondheid is dus in dit geval uiterst gering en daarom aanvaardbaar in de gegeven godsdienstige context. Onder deze omstandigheden is een veroordeling van de verdachte dan ook niet noodzakelijk ter bescherming van de volksgezondheid. En dat brengt mee dat het hof de overtreding van de Opiumwet hier niet strafbaar acht.
