Op donderdagavond 5 maart debatteert de Tweede Kamer over het initiatiefwetsvoorstel dat rechterlijke toetsing van wetten aan de Grondwet mogelijk moet maken. De Raad voor de rechtspraak pleit al langer voor een dergelijke toetsing en wil nogmaals het belang hiervan onderstrepen. Als wetten kunnen worden getoetst aan de Grondwet, kunnen rechten van burgers beter worden beschermd.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Toetsingsverbod
Nederland is een van de weinige democratieën ter wereld waar een ’toetsingsverbod’ geldt. Dit houdt in dat de Nederlandse rechter niet mag beoordelen of wetten in strijd zijn met de grondrechten van burgers zoals die in de Grondwet zijn neergelegd. De gedachte achter dit toetsingsverbod is dat het parlement bij het aannemen van nieuwe wetten waarborgt dat grondrechten niet in het geding zijn.
Maar als dit onverhoopt niet het geval is, kan de rechter de overheid alleen corrigeren door haar te houden aan internationale verdragen die Nederland heeft ondertekend waarin dezelfde grondrechten zijn vastgelegd als in de Grondwet. Een garantie dat de betreffende wet dan ook wordt ingetrokken of aangepast, is er niet. Directe toetsing kan voorkomen dat door wetgeving rechten en zeggenschap van burgers sluipenderwijs worden aangetast. Zo biedt het een tegenwicht aan de waan van de dag en haast waaraan de politiek en de markt onderhevig zijn, zoals de Rechtspraak al benadrukte in zijn jaarbericht.
Relikwie
In een opiniestuk noemden Frits Bakker en Kees Sterk, voorzitter en lid van de Raad voor de rechtspraak, vorig jaar het toetsingsverbod achterhaald en een ‘een relikwie uit 1848’. Ook in een recent wetgevingsadvies wijst de Raad voor de rechtspraak op de nadelen van het toetsingsverbod.
