Mensen die voor het eerst met de rechtbank te maken krijgen, bereiden zich niet of oppervlakkig op hun zaak voor. Wel zijn de verwachtingen van het verloop van een zitting en de rol van de rechter doorgaans hooggespannen. Na afloop van de zitting blijken de verwachtingen te zijn uitgekomen of zelfs te zijn overtroffen. Dat blijkt uit onderzoek van de Raad voor de rechtspraak.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
In opdracht van de Raad is onderzoek gedaan naar de informatiebehoefte van justitiabelen. Daarvoor ondervroegen onderzoekers 250 justitiabelen en spraken zij met juridische professionals als rechtshulpverleners, advocaten en gerechtsdeurwaarders. Opvallendste uitkomst is dat mensen die met een rechtszaak te maken krijgen, niet of nauwelijks actief op zoek gaan naar informatie. Voor zover ze wel informatie raadplegen, is dat informatie die hen is aangereikt: een dagvaarding of een oproep om voor de rechter te verschijnen. Zij komen daardoor slecht voorbereid op de zitting. Emoties bij justitiabelen lijken het zoeken naar informatie te belemmeren. Dit is opmerkelijk omdat zij tegelijkertijd aangeven zich te realiseren dat er veel voor hen op het spel staat.
Tegelijkertijd hebben justitiabelen hoge verwachtingen over de zitting zelf en een groot vertrouwen in de rechtspraak. Men verwacht persoonlijke aandacht van de rechter en gelegenheid om zijn verhaal te doen. Deze verwachtingen komen grotendeels uit. Het optreden van de rechter wordt doorgaans gewaardeerd, de justitiabele voelt zich serieus genomen en gehoord. Ook het vertrouwen in de rechtspraak is na de zitting bij een deel van de justitiabelen toegenomen.
Het bestaande voorlichtingsmateriaal, of het nu om brieven, brochures of folders gaat, is juridisch correct maar voor de gemiddelde justitiabele weinig toegankelijk. Daar komt bij dat de informatievoorziening aan justitiabelen verbrokkeld is. Naast de Rechtspraak verstrekken verschillende organisaties (advocatuur, Juridisch Loket, deurwaarders) in de aanloop naar een rechtszitting uiteenlopende informatie.
De onderzoekers adviseren de Rechtspraak onder meer om bij de correspondentie van de rechtbank een begeleidende brief met praktische en begrijpelijke uitleg mee te sturen. Ook zouden de gerechten actief relevante brochures of folders van de Rechtspraak en andere betrokken organisaties moeten verstrekken. Bovendien is het van belang dat de justitiële ketenpartners hun informatie beter op elkaar afstemmen.
De Raad voor de rechtspraak acht het van groot belang dat het vertrouwen in de rechtspraak wordt versterkt. Het verbeteren van de voorlichting aan justitiabelen draagt hieraan bij. De Raad betrekt de uitkomsten van het rapport bij de verdere ontwikkeling van zijn publieksvoorlichting.
