Nee, dit stukje gaat niet over Rotterdam. Het gaat over de schandalige manier waarop de overheid omgaat met haar informatievoorziening. Er waren de afgelopen week twee dieptepunten: de onaangekondigde overgang van enkele ministeriesites naar de site www.rijksoverheid.nl, en het verscheiden van Parlando.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Eerst iets over de rijksoverheidssite. Los van het onzalige idee om voor veel geld één huisstijl te laten maken, waardoor de afzonderlijke ministeries volstrekt onherkenbaar zijn geworden, probeert de overheid ook één rijksoverheidssite van de grond te krijgen. De meeste professionals zijn gewend om hun informatie op ministerieniveau te verzamelen, en dat is niet zo vreemd, want de ministeriële scheidslijnen zijn gemaakt op grond van beleidsthema’s.
Gevolg van het wegnemen van die scheidslijnen is dat alle bestaande informatiestromen omver worden gegooid. RSS-feeds krijgen plotseling een nieuwe locatie of worden domweg afgeschaft. De RSS-feed voor pers- en nieuwsberichten per ministerie bestaat eenvoudigweg niet meer, omdat de nieuwe rijksoverheidssite die vooralsnog allemaal in één feed gooit. Onaangekondigd. Of nee, wel aangekondigd. Eén dag vantevoren maar liefst.
En dan Parlando. Dat is jarenlang een beetje ouderwetse en hier en daar krakkemikkige, maar toch redelijk betrouwbare bron geweest van kamerstukken en dergelijke. Tijdenlang hebben we erachter proberen te komen wanneer Parlando zou verdwijnen, en welke informatie nu precies wanneer op welke overheidssite terechtkwam. Overheid.nl en Parlando wisselden namelijk stuivertje bij het publiceren van recente kamerstukken.
We hebben ook bij de Tweede Kamer geïnformeerd. De reactie was steevast dat daarover geen mededelingen konden worden gedaan, omdat het interne processen betreft. Nu heb ik ook weleens de onofficiële versie hiervan gehoord, en die is dat de stukken door twee mensen worden ingevoerd in het systeem van de Tweede Kamer, en dat de berg stukken weleens te groot is voor deze twee mensen, bijvoorbeeld als er eentje met vakantie is. En dan gaat het dus mis.
Wat er nog meer mis gaat, is dat alle stukken vanuit de Tweede Kamer linea recta naar een bekende uitgever, tevens ex-overheidsbedrijf toegaan, die dan niet alleen de stukken opmaakt en metadateert, maar er ook als eerste in betaalde diensten mee aan de haal kan gaan. Je kunt ’t een uitgever natuurlijk niet kwalijk nemen dat ze gebruik maken van de gunstige positie waarin ze dankzij hun werkzaamheden voor de overheid terecht zijn gekomen. Zou ik ook doen.
Je kan het de overheid echter des te meer kwalijk nemen dat ze alle regels over het creëren van een ‘level playing field’ bij het hergebruik van overheidsinformatie aan haar laars lapt. In concreto: de site officielebekendmakingen.nl publiceert nu alle officiële publicaties. Of toch niet. Er schijnt nog een en ander te missen, maar het is niet vast te stellen wat dat ‘een en ander’ precies is. De nieuwe site bevat totaal andere metadata op het gebied van rubricering van kamerstukken.
Waar is de informatie over die oude rubrieken gebleven? Waarom bevatten agenda’s geen nummers van kamerstukdossiers meer in hun metadata? Dames en heren overheidsdienaren: realiseert u zich wat uw onaangekondigde acties voor gevolgen hebben voor de partijen die legitiem uw informatie hergebruiken? Het faciliteren van hergebruik van overheidsinformatie is géén vrijblijvende aangelegenheid meer sinds de Europese richtlijn die hierover verscheen en de implementatie daarvan in de Wet openbaarheid van bestuur.
Laurens Mommers is hoofddocent bij eLaw@Leiden, centrum voor recht in de informatiemaatschappij van de Universiteit Leiden, en werkzaam bij Legal Intelligence. Hij heeft deze bijdrage op persoonlijke titel geschreven
