Hof Amsterdam heeft onlangs in een feitelijke procedure beslist dat de beëindiging met terugwerkende kracht van een pachtovereenkomst met de eigen bv niet eveneens een beëindiging met terugwerkende kracht van de terbeschikkingstelling van grond aan die bv inhield.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Het hof stelde uit de wetsgeschiedenis vast dat het ‘ter beschikking stellen’ van vermogensbestanddelen ruim moet worden uitgelegd. Daar valt ook feitelijk ter beschikking stellen onder, zelfs al wordt het betreffende vermogensbestanddeel door de bv niet gebruikt. In de onderhavige procedure stond de verpachte grond in het voorjaar van 2002 nog aan de bv feitelijk ter beschikking. Naar het oordeel van het hof kon de ontbinding van de pachtovereenkomst met terugwerkende kracht tot 31 december 2001 de feitelijke terbeschikkingstelling niet ongedaan maken. Dit leidde ertoe dat de inspecteur in de aanslag inkomstenbelasting over 2001 vanwege de pachtbeëindiging geen positief boekwaardeverschil van de grond in aanmerking kon nemen. De inspecteur wilde het verschil tussen de waarde in verpachte staat per 1 januari 2001 (45% van waarde in vrije staat) en de waarde van de grond in vrije staat per 31 december 2001 in box 1 belasten. Deze waardesprong vindt zijn verklaring in het feit dat de grond na de beëindiging van de pachtovereenkomst weer vrij ter beschikking staat.
Indien u een onroerende zaak verhuurt, verpacht of anderszins aanwendt binnen een bv waarin u of een met u verbonden persoon (echtgenoot, partner e.d.) een aanmerkelijk belang houdt, dan zijn de huuropbrengsten, pacht etc. op grond van de zogeheten terbeschikkingstellingsregeling (tbs-regeling) belast. De huurinkomsten zijn progressief (tot maximaal 52%) belast in box 1 als resultaat uit overige werkzaamheden. Daar staat tegenover dat de kosten van het verhuurde onroerende zaak, zoals afschrijvings- en rentelasten, aftrekbaar zijn. Voor resultaat uit overige werkzaamheden is een deel van de bepalingen die gelden voor winst uit onderneming ook van toepassing. Zo moet u voor de berekening van het resultaat uit overige werkzaamheden jaarlijks een balans en verlies- en winstrekening opstellen. Bij beëindiging van de terbeschikkingstelling moet nog worden afgerekend over het verschil tussen de boekwaarde en de waarde in het economische verkeer van de onroerende zaak.
Hof Amsterdam heeft onlangs in een feitelijke procedure uitspraak gedaan over onder meer de vraag of de terbeschikkingstelling per ultimo 2001 als beëindigd moest worden beschouwd of in 2002. De procedure betrof -vereenvoudigd weergegeven- landbouwgrond die een man verpachtte aan een bv waarvan hijzelf 90% van de aandelen bezat en zijn vader de overige 10%. In het voorjaar van 2002 en de zomer van 2005 kwamen partijen overeen dat de pachtovereenkomsten met terugwerkende kracht per 31 december 2001 waren ontbonden. Eveneens met terugwerkende kracht en met ingangsdatum 1 januari 2002 werden enkele percelen grond verpacht aan de vader van de man.
Bij het vaststellen van de aanslag inkomstenbelasting over 2001 van de man, wilde de inspecteur het verschil tussen de waarde in verpachte staat per 1 januari 2001 (45% van waarde in vrije staat) en de waarde van de grond in vrije staat per 31 december 2001 in box 1 belasten. Deze waardesprong vindt zijn verklaring in het feit dat de grond na de beëindiging van de pachtovereenkomst weer vrij ter beschikking staat.
Rechtbank Haarlem was van oordeel dat de percelen grond tot het moment dat de activiteiten op de grond in het voorjaar van 2002 waren afgewikkeld, nog feitelijk ter beschikking stonden aan de bv. De rechtbank concludeerde dat de terbeschikkingstelling van de grond aan de bv op 31 december 2001 niet was geëindigd en baseerde dat met name op de wetsgeschiedenis van de wetsbepaling over de tbs-regeling.
Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat het ‘ter beschikking stellen’ van vermogensbestanddelen ruim moet worden uitgelegd. Daar valt ook feitelijk ter beschikking stellen onder, zelfs al wordt het betreffende vermogensbestanddeel door de bv niet gebruikt.
Naar het oordeel van de rechtbank hield de ontbinding van de pachtovereenkomst met terugwerkende kracht in dat de terbeschikkingstelling slechts in juridisch opzicht met terugwerkende kracht was beëindigd op 31 december 2001. De ontbinding van de pachtovereenkomst kon de feitelijke terbeschikkingstelling in het voorjaar van 2002 niet met terugwerkende kracht ongedaan maken. Dit oordeel van de rechtbank hield in dat de inspecteur in de aanslag inkomstenbelasting over 2001 geen positief boekwaardeverschil van de grond vanwege de pachtbeëindiging in aanmerking kon nemen.
De inspecteur ging daarop in hoger beroep bij Hof Amsterdam, maar dat was tevergeefs. Het hof kon zich vinden in het oordeel van de rechtbank dat de percelen grond begin 2002 nog feitelijk ter beschikking stonden aan de bv. Dat konden noch een later ontbonden pachtovereenkomst met terugwerkende kracht tot ultimo 2001 noch een later aangegane pachtovereenkomst met terugwerkende kracht tot ultimo 2001 ongedaan maken. Ook het al dan niet hebben ontvangen van een vergoeding door de bv bracht het hof niet tot een ander oordeel. De gronden moesten zowel op de openingsbalans als op de slotbalans van 2001 naar de waarde in verpachte staat worden opgenomen.
