De Hoge Raad heeft onlangs beslist dat ook een later binnen de aanslagtermijn (drie jaar) opgelegde aanslag niet kwalificeert als een niet tijdig genomen besluit. Daardoor is geen sprake van een fictieve weigering waartegen bezwaar en beroep openstaat. Daarbij is niet van belang dat de inspecteur op grond van een interne beleidsregel van de belastingdienst binnen drie maanden na het indienen van een aangifte in beginsel een (negatieve) voorlopige of definitieve aanslag vaststelt.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Advocaat-Generaal (A-G) Niessen heeft in zijn conclusie in deze procedure een interessante opmerking gemaakt naar aanleiding van de toezegging van de staatssecretaris van Financiën bij de door hem geformuleerde interne beleidsregel. Naar de mening van de A-G kan men nu na het verstrijken van de termijn van drie maanden van de inspecteur vorderen een voorlopige aanslag op te leggen. Tegen een dergelijke aanslag kan men sinds 2010 -in een specifiek omschreven situatie- bezwaar en beroep instellen. (Degene die belang heeft bij een snelle effectuering van een negatieve voorlopige aanslag, hoeft dus niet per definitie passief de vaststelling van de definitieve aanslag af te wachten – red)
Volgens een interne beleidsregel van de belastingdienst legt de inspecteur in beginsel een (negatieve) voorlopige of definitieve aanslag op binnen drie maanden na het indienen van een aangifte. Maar wat nu als geruime tijd na de periode van drie maanden nog steeds geen (voorlopige) aanslag is opgelegd? Is dan sprake van een niet tijdig genomen besluit waartegen bezwaar en beroep openstaat? Deze vraag kwam aan de orde in een procedure voor de Hoge Raad. De zaak was als volgt.
Een man had op 30 juni 2006 aangifte inkomstenbelasting / premie volksverzekeringen gedaan voor het jaar 2005 naar een terug te ontvangen bedrag. Er volgde geen belastingaanslag. Op 7 december 2007 maakte de man bezwaar wegens het uitblijven van een aanslag naar aanleiding van de aangifte en verzocht om een vergoeding voor kosten in verband met de behandeling van het bezwaar. Op 4 april 2008 legde de inspecteur een aanslag op voor het jaar 2005, waarbij hij van de aangifte was afgeweken. Op 20 mei 2008 deed de inspecteur uitspraak op bezwaar. Hij verklaarde het bezwaarschrift niet- ontvankelijk en wees het verzoek om een kostenvergoeding af. De inspecteur gaf aan dat de bevoegdheid om een aanslag op te leggen pas na afloop van de aanslagtermijn van drie jaar vervalt. Rechtbank Den Haag en Hof Den Haag waren het hiermee eens. De man ging daarop in cassatie bij de Hoge Raad.
De Hoge Raad merkte op dat de wettelijke bepaling over het niet tijdig nemen van een besluit niet alleen geldt voor beschikkingen op aanvraag, maar ook op ambtshalve door het bestuursorgaan te nemen besluiten (zoals het vaststellen van een belastingaanslag). De Hoge Raad gaf aan dat ook bij belastingaanslagen sprake kan zijn van het niet tijdig nemen van een besluit. De Hoge Raad stelde voorop dat voor belastingaanslagen is voorgeschreven dat deze binnen een bepaalde wettelijke termijn –in beginsel drie jaar na het ontstaan van de belastingschuld- moeten zijn vastgesteld. Uit de wetsgeschiedenis maakte de Hoge Raad op dat voor ambtshalve te nemen besluiten pas sprake is van een niet tijdig genomen besluit als dat besluit niet binnen de wettelijke termijn is genomen. Als een aanslag is vastgesteld vóór afloop van de wettelijke termijn, is geen sprake van een niet tijdig genomen besluit. Daar doet niet aan af dat in een interne beleidsregel van de belastingdienst een kortere termijn wordt genoemd.
De Hoge Raad was van oordeel dat de inspecteur het bezwaar terecht niet-ontvankelijk had verklaard. De aanslagtermijn was namelijk nog niet verstreken op het moment waarop de man bezwaar had gemaakt. Er was nu ook geen niet tijdig genomen besluit dat kon fungeren als een bestreden besluit in de zin van de wet en waarvoor onder voorwaarden recht bestaat op een kostenvergoeding voor het bezwaar. De inspecteur had naar het oordeel van de Hoge Raad het verzoek om een kostenvergoeding terecht afgewezen.
Opmerkingen
Advocaat-Generaal Niessen heeft in deze procedure ook een conclusie genomen. Hij plaatst in zijn conclusie een interessante opmerking. De staatssecretaris van Financiën heeft in de door hem geformuleerde interne beleidsregel te kennen gegeven dat binnen drie maanden na de indiening van de aangifte een voorlopige aanslag zal worden opgelegd. Naar de mening van de A-G brengt de wettelijke regeling in de Algemene wet bestuursrecht betreffende de gelijkstelling met een besluit van (onder meer) het niet tijdig nemen van een besluit met zich mee dat men na het verstrijken van de termijn van drie maanden van de inspecteur kan vorderen dat hij een voorlopige aanslag oplegt. Tegen een dergelijke aanslag kan men -in een specifiek omschreven situatie- sinds 2010 bezwaar en beroep instellen. (Degene die belang heeft bij een snelle effectuering van een negatieve voorlopige aanslag, hoeft dus niet per definitie passief de vaststelling van de definitieve aanslag af te wachten – red).
