AFM legt bestuurlijke boete op aan Deloitte Accountants B.V. voor niet naleven zorgplicht

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft op 15 februari 2012 aan Deloitte Accountants B.V. (Deloitte) een bestuurlijke boete van € 54.450 opgelegd.

De AFM heeft in het kader van haar regulier toezicht in 2009 veertien controledossiers onderzocht. De boete is opgelegd omdat de AFM van mening is dat Deloitte in tien van de onderzochte dossiers bij het uitvoeren van wettelijke controles over het boekjaar 2008 er onvoldoende voor heeft gezorgd dat haar externe accountants (accountants die wettelijk verplichte jaarrekeningcontroles uitvoeren) de voor hen geldende beroepsregels naleefden. Hierbij gaat het om de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden (NV COS), de Verordening gedragscode (VGC) en de Nadere voorschriften onafhankelijkheid van de openbaar accountant (NVO).

Dit is belangrijke regelgeving waaraan een externe accountant zich gedurende de gehele controle moet houden. Door onvoldoende zorg te dragen voor naleving van deze regelgeving, heeft Deloitte artikel 14 van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) overtreden.

De externe accountant heeft een wettelijke controletaak en geldt daarmee als vertrouwenspersoon van het maatschappelijk verkeer (bedrijfsleven, overheid, financiële markten). Beleggers, crediteuren en andere stakeholders moeten kunnen vertrouwen op het oordeel van de externe accountant, zoals opgenomen in de controleverklaring bij de jaarrekening. Het is dan ook van groot belang dat de externe accountant de wettelijke controle van de jaarrekening uitvoert met inachtneming van de daarvoor geldende regels. Dit betekent onder meer dat de externe accountant moet beoordelen of een controle-opdracht kan worden aanvaard of voortgezet en of de af te geven controleverklaring is onderbouwd met toereikende controle-informatie.

Deloitte heeft de AFM een overzicht verstrekt van 3354 door Deloitte afgeronde wettelijke controles. De AFM heeft de selectie van controledossiers beperkt tot een aantal sectoren dat in het bijzonder geraakt is of kon zijn door de financiële crisis. Binnen deze sectoren heeft de AFM dertien dossiers geselecteerd. Daarnaast heeft de AFM één dossier geselecteerd uit een andere sector. Bij de beoordeling van de controledossiers heeft de AFM zich gericht op onderdelen van het controledossier waar door haar bijzondere controlerisico’s werden onderkend. De boete die de AFM oplegt staat alleen in relatie tot de door haar onderzochte onderdelen van de controledossiers. Overigens kunnen op basis van deze beoordeling geen algemene conclusies worden getrokken met betrekking tot de niet gecontroleerde dossiers en niet onderzochte onderdelen.

In tien van de veertien beoordeelde wettelijke controles heeft de AFM geconstateerd dat de externe accountant niet heeft voldaan aan de voor hem geldende beroepsregels. In die tien gevallen is sprake van tekortkomingen door de externe accountant op één of meer belangrijke onderdelen van de controle. Dit brengt met zich dat Deloitte niet heeft voldaan aan haar verplichting om er zorg voor te dragen dat haar externe accountants voldoen aan de voor hen geldende beroepsregels.

Voorbeelden van door de AFM geconstateerde tekortkomingen zijn:

• In vier controledossiers heeft de externe accountant ontoereikende controle-informatie verkregen over de in de jaarrekening getoonde opbrengsten en bedrijfsresultaten, onder meer uit winstneming op projecten in ontwikkeling.
• Bij één controle is sprake van een zodanig gebrek aan betrokkenheid van de externe accountant, dat hij in redelijkheid geen verantwoordelijkheid had mogen nemen voor de afgegeven goedkeurende controleverklaring. Ook heeft de externe accountant bij die controle bedreigingen van zijn onafhankelijkheid onvoldoende onderkend en meegewogen.
• Bij twee controles zijn aanwijzingen voor fraude naar de mening van de AFM ontoereikend en onvoldoende professioneel-kritisch onderzocht.
• In de toelichting bij de jaarrekening van een onderneming zijn bepaalde obligaties als minder liquide gepresenteerd. Uit het controledossier blijkt niet dat de externe accountant deze wijze van presentatie tijdens de controle ter discussie heeft gesteld.
• Bij de wettelijke controle van een Nederlandse onderneming is de externe accountant afgegaan op het oordeel van een buitenlandse accountant, zonder te hebben vastgesteld of de door die accountant uitgevoerde controlewerkzaamheden toereikend waren.

Deloitte heeft mede naar aanleiding van de bevindingen van de AFM herstelmaatregelen getroffen en maatregelen om tekortkomingen in de toekomst tegen te gaan.

Het besluit van de AFM kan door belanghebbende(n) ter toetsing aan de rechter worden voorgelegd.