Collectieve actie van FNV tegen Smit Draad slaagt niet omdat geen sprake is van gelijksoortige belangen

De kantonrechter heeft FNV niet-ontvankelijk verklaard omdat de vordering niet ziet op bescherming van gelijksoortige belangen en daarom niet voldoet aan de eisen van de wet. De vordering dat Smit Draad een gelaatsmasker ter beschikking moet stellen aan werknemers in de laktoren is wel toegewezen.

De vakbond wil dat de kantonrechter uitmaakt dat de Nijmeegse kabelfabriek Smit Draad onrechtmatig heeft gehandeld door haar werknemers bloot te stellen aan bepaalde arbeidsomstandigheden. Deze omstandigheden kunnen schadelijk zijn geweest voor de werknemers. Smit Draad zou (daarom) aansprakelijk zijn voor de schade die daarvan het gevolg is. De kantonrechter heeft geoordeeld dat de FNV een dergelijke vordering kan instellen. Op grond van de wet moet het dan gaan om bescherming van ‘gelijksoortige belangen’. Die belangen moeten kunnen worden gebundeld, zodat in één procedure geoordeeld wordt over de aan de orde gestelde geschilpunten en vorderingen. Daarbij hoeven niet de bijzondere omstandigheden van iedere individuele belanghebbende betrokken worden.

Volgens de kantonrechter is niet aan deze eis voldaan omdat de vordering te algemeen is geformuleerd. Een werknemer, die Smit Draad aansprakelijk wil stellen voor geleden (gezondheids)schade, zal duidelijk moeten maken in welke periode en met welke schadelijke stoffen hijzelf op het werk in aanraking is gekomen. FNV wordt daarom niet-ontvankelijk verklaard in deze vordering.

FNV vorderde verder dat Smit Draad een aantal veiligheidsmaatregelen moet nemen. Ook deze vordering is vormgegeven als een collectieve actie. De kantonrechter bepaalde bij tussenvonnis van 25 maart 2016 dat dit mogelijk is. Het is duidelijk dat (groepen) werknemers een collectief belang bij deze gevorderde veiligheidsmaatregelen kunnen hebben. Juist omdat zij bij toewijzing van die vorderingen niet allemaal zelf een procedure hoeven te starten met telkens dezelfde vordering.

De kantonrechter heeft vastgesteld dat een groot deel van de gevorderde veiligheidsmaatregelen inmiddels door Smit Draad is genomen. Wel moet Smit Draad binnen een maand een gelaatsmasker ter beschikking stellen voor werknemers die in de laktoren werken. De overige gevorderde veiligheidsmaatregelen wees de kantonrechter grotendeels af, omdat de vorderingen door FNV niet voldoende zijn onderbouwd of te vaag zijn geformuleerd.