De meeste werkgevers zijn niet bekend met de gedragscode voor het melden van misstanden in bedrijven door klokkenluiders. Dit blijkt uit een onderzoek naar zelfregulering bij klokkenluidersregelingen dat in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is gedaan. Wel hebben de meeste bedrijven voorzieningen waarvan klokkenluiders gebruik kunnen maken. Minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vraagt in een brief aan de Stichting van de Arbeid, die de gedragscode heeft opgesteld, hoe de code hoger op de agenda kan komen te staan van werkgevers, brancheorganisaties en CAO-partijen. De Geus heeft het onderzoek naar de Tweede Kamer gestuurd.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
In 2003 heeft de Stichting van de Arbeid, een samenwerkingsverband van werkgevers en werknemers, een code opgesteld waarin staat beschreven waaraan regelingen voor klokkenluiders moeten voldoen. Uit het onderzoek blijkt dat de meeste werkgevers (73%) en werknemers (64%) nog niet bekend zijn met deze gedragscode. In 10% van de ondernemingen bestaat een specifieke klokkenluidersprocedure en in nagenoeg geen enkele CAO zijn afspraken over klokkenluiden gemaakt. Wel geeft een meerderheid van de werkgevers en werknemers aan dat in hun bedrijf een of meerdere voorzieningen bestaan waarvan klokkenluiders gebruik kunnen maken. Het gaat bijvoorbeeld om de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon waaraan men de misstand kan melden of duidelijke afspraken hoe en waar een misstand gemeld kan worden. Dergelijke voorzieningen komen overeen met onderdelen die in de code van de Stichting van de Arbeid worden genoemd als voorwaarden voor een goede procedure. Van de ondernemingen die zeggen geen specifieke klokkenluidersregeling te hebben, heeft 12% een regeling die voldoet aan alle voorwaarden uit de gedragscode van de Stichting van de Arbeid.
Grote ondernemingen blijken vaker een regeling voor klokkenluiders te hebben dan kleinere bedrijven. Voor beursgenoteerde ondernemingen geldt bovendien de zogeheten Code Tabaksblat die bedrijven verplicht een klokkenluidersregeling te hebben.
De minister heeft de Stichting van de Arbeid gevraagd voor 1 oktober aan te geven hoe verbeteringen van het melden van misstanden, de totstandkoming van procedures (o.a. door middel van CAO-afspraken) en het bespreekbaar maken van dit onderwerp binnen ondernemingen gerealiseerd kunnen worden.
Minister De Geus geeft de voorkeur aan zelfregulering en voorlichting boven dwingende regelingen, zoals een wettelijke verplichtstelling van een procedure. Hij vraagt de Stichting van de Arbeid ook haar zienswijze over een eventuele verplichtstelling.
Evaluatie zelfregulering klokkenluidersprocedures : eindrapport, Ministerie van SZW
Brief van minister De Geus aan de Stichting van de Arbeid over het evaluatieonderzoek naar de zelfregulering van klokkenluidersprocedures in ondernemingen, Ministerie van SZW
Aanbiedingsbrief van minister De Geus bij het evaluatieonderzoek naar de zelfregulering van klokkenluidersprocedures in ondernemingen, Ministerie van SZW
Verklaring inzake het omgaan met vermoedens van misstanden in ondernemingen, Stichting van de Arbeid
