Medewerkers van notariskantoren kennen sinds kort een systeem van permanente educatie. Net als (kandidaat-)notarissen kunnen zij studiepunten verdienen door het volgen van bijscholingscursussen. Voorzitter Hans van der Werf van de Bond van Medewerkers in het Notariaat hoopt op medewerking van notarissen. Aan het enthousiasme van medewerkers en cursusleiders zal het niet liggen.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Het notariaat is bezig met een kwaliteitsslag. Het is zaak dat de medewerkers daarin meegaan. Vindt Hans van der Werf, klerk bij notariskantoor Hofman in Zaandam en sinds jaren voorzitter van de drieduizend leden tellende Bond van Medewerkers in het Notariaat (BMN).
Sinds een paar maanden bestaat voor de medewerkers een systeem van permanente educatie. Net als notarissen en kandidaat-notarissen kunnen de medewerkers studiepunten verdienen door het volgen van vakgerichte bijscholingscursussen. Notarisklerken en notarieel medewerkers met juridische kennis kunnen per jaar twaalf punten verdienen. Secretaresses, afhankelijk van hun opleiding, drie tot zes en telefonistes en typistes drie. De belangstelling is groot, merkt Van der Werf. Toch – of misschien wel juist daaróm – heeft hij nog een paar wensen.
“De ontwikkelingen in het notariaat gaan snel. We zien bijvoorbeeld dat kantoren moeten voldoen aan kwaliteitseisen en dat notarissen zich specialiseren. Bovendien is er druk op de prijzen en dus op de kosten. Dat heeft tot gevolg dat medewerkers van het kantoor meer worden ingezet op hoogwaardig juridisch werk en dat ze dus meer kennis moeten hebben. Er wordt gewoon meer van ze gevraagd. Dat betekent dat ze moeten blijven groeien op vakinhoudelijk gebied. De KNB heeft daarvan het belang ingezien en steunt onze inspanningen. Maar helaas zijn er, anders dan voor notarissen en kandidaat-notarissen, geen sancties als medewerkers hun studiepunten niet halen. We moeten het dus hebben van overtuigen en aanmoedigen.”
En daarin hebben twee partijen een rol, meent de vakbondsvoorzitter. “Ze moeten zelf inzien dat hun waarde als medewerker en het plezier in hun werk toenemen als ze zich ontwikkelen. En de werkgever moet inzien dat hij daardoor betere en meer gemotiveerde werknemers krijgt.”
Wat het enthousiasme van de medewerkers betreft, zit het wel goed, merkt hij. “Veel mensen zijn bereid om cursussen te volgen in de avonduren en op zaterdag.” De bijdrage van notarissen zou beter kunnen, denkt hij.
“De meeste kantoren zijn gesaneerd tot het absolute minimum, dus het is een probleem als je iemand moet missen omdat hij of zij op cursus is. Ik begrijp dat best. Maar aan de andere kant zullen werknemers opdrogen als ze bijna uitsluitend met produceren bezig zijn. En eigenlijk is het eigenaardig dat medewerkers scholing moeten volgen in hun eigen tijd, terwijl de revenuen van bijscholing ook ten goede komen aan hun werkgever.”
Studiepunten
Studiepunten kunnen vooralsnog gehaald worden door het volgen van cursussen van de KNB, de Stichting Opleiding Medewerkers in het Notariaat (SOMN), de BMN, de BMN-afdeling Noord-Holland (die eigen cursussen verzorgt), Netwerk Notarissen en het Instituut na- en bijscholing van Notariële Medewerkers (INM), een initiatief van Hoog Management en Opleidingen en ScholsBurgerhartSchols.
Bernard Schols is oud-notaris. Tegenwoordig is hij als docent notarieel (belasting)recht verbonden aan het Centrum voor Notarieel Recht van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Radboud Universiteit Nijmegen en adviseur op het gebied van estate planning. Daarnaast verzorgt hij namens INM cursussen voor notarieel medewerkers.
“Het INM is een initiatief geweest van Alexander Hoog”, vertelt Schols. “Hoog vond dat er weinig werd gedaan aan bijscholing van medewerkers op het notariskantoor. De klerkenopleiding is een prima basisopleiding, maar nadat je het diploma had gehaald, waren er niet veel mogelijkheden om je kennis op peil te houden. En dat is in toenemende mate noodzakelijk. Daarom is de invoering van het systeem voor permanente educatie een goede ontwikkeling.”
INM verzorgt een aantal opleidingen, waarbij het niveau steeds is aangepast aan het kennis- of ervaringsniveau en de ambitie van de deelnemers. Schols: “We noemen dat onze abc-formule. In de a-module stoppen we de basiskennis. Dat is kennis die iedereen op een notariskantoor moet kennen. De b-module gaat wat verder en de c-module is voor mensen die zoveel mogelijk willen weten. In de praktijk richten we ons op twee soorten cursisten: medewerkers met veel ervaring in het notariaat, maar met een bescheiden opleidingsniveau en mensen met een goede opleiding op een ander dan notarieel gebied en weinig ervaring in de notariële praktijk. En dat voor de drie rechtsgebieden (registergoed, familierecht en ondernemingsrecht) waarmee je in de notariële praktijk te maken krijgt.
In onze benadering gaan we er verder vanuit dat scholing leuk moet zijn. Het is dus geen saai en voorspelbaar doorlopen van het cursusboek. Per module leren we de mensen niets meer en niets minder dan wat ze in elk geval moeten weten. Wie meer wil, krijgt meer. De moderne notariële praktijk vraagt om mensen die in een vroeg stadium dingen doorzien. Die op addertjes onder het gras letten, die op termijnen wijzen, die doorvragen.
Ik noem een voorbeeld: een medewerker die zich bezighoudt met onroerendgoedverkeer zal niet op de hoogte zijn van alle ins en outs van het erfrecht. Maar er zijn een paar dingen die hij beslist moet weten. Zo is het sinds 1 januari 2003 levensgevaarlijk als erfgenamen onroerendgoed overdragen zonder een handtekening van de executeur. Een medewerker die een dossier behandelt waarin zoiets voorkomt, kan alles vergeten als hij maar tijdig op dit ene element kan wijzen. We geven de cursisten dus geen overtollige ballast mee, maar alleen de dingen die van eminent belang zijn. Daardoor zijn ze ook beter in staat om de opgedane kennis te onthouden en toe te passen.”
Leergierigheid
Schols is vaak aangenaam verrast door het enthousiasme en de leergierigheid van zijn cursisten. “Het is nogal iets om buiten de reguliere werktijden een cursus te volgen die in eerste instantie met je werk te maken heeft. Ik word door die houding altijd wel gemotiveerd.”
Dit jaar heeft hij al meer dan honderd cursisten in verschillende INM modules gehad. “Je merkt dat de notariële markt aantrekt. In mindere tijden zijn notarissen, net als andere ondernemers, geneigd de hand op de knip te houden als het gaat om zaken als scholing. Langzamerhand merk je dat er meer vacatures zijn voor notarieel medewerkers en dat de bereidheid groeit om die mensen bijscholingscursussen te laten volgen. Kennis is belangrijk en beter gekwalificeerde medewerkers komen je kantoor ten goede. Voor de medewerkers is het van belang dat ze plezier in het werk houden. Dat bereik je onder meer door ze te laten ontdekken waarom ze bepaalde dingen moeten doen. Wanneer iemand als een kip zonder kop opdrachten zit uit te voeren zonder dat het hem of haar duidelijk is waarom het zo moet, dan stompt zo’n medewerker af. Dat is niet goed voor de medewerker, niet voor het kantoor en niet goed voor het imago van het notariaat, want een bedrijfstak die geen goed imago heeft als het gaat om de arbeidsomstandigheden, krijgt het in toenemende mate moeilijk om de juiste mensen aan te trekken.
En notarissen moeten niet vergeten dat op elk kantoor meer medewerkers werken dan notarissen en kandidaat-notarissen. Het is onverstandig die mensen achter te laten in de noodzakelijke kwaliteitsslag.”
Jos de Gruiter
