In deze tijden van financiële crisis zien velen zich geconfronteerd met ontslag. In veel gevallen wordt de pijn iets verzacht door een ontslagvergoeding. Vaak wordt er stil gestaan bij de vraag hoe fiscaal optimaal van de ontslagvergoeding gebruik kan worden gemaakt. De rechten van een (ex-)echtgenoot ten aanzien van een ontslagvergoeding in het kader van vermogensdeling of alimentatie worden nogal eens over het hoofd gezien.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Vermogensdeling
Tot voor kort werd aangenomen dat een vergoeding voor inkomensschade als gevolg van ontslag in de gemeenschap van goederen viel waardoor deze bij scheiding verdeeld moest worden. Dit is in overeenstemming met de hoofdregel die is neergelegd in de wet, namelijk: de gemeenschap van goederen omvat alle tegenwoordige en toekomstige goederen en schulden. Onlangs heeft er in de rechtspraak een kentering plaatsgevonden. In 2008 heeft de Hoge Raad bepaald dat een ontslagvergoeding die tijdens het huwelijk is ontvangen en direct in een stamrecht is gestort verknocht is. Dit betekent dat de ontslagvergoeding niet in de gemeenschap van goederen valt en bij echtscheiding niet verdeeld hoeft te worden. Over deze beslissing van de Hoge Raad is veel discussie gaande. Op basis van de keuze van één van de echtgenoten valt dus een vermogensbestanddeel buiten de gemeenschap en nog niet in rechte is uitgemaakt of ook een schadeloosstelling die niet in een stamrecht is ondergebracht verknocht is.
Indien u gehuwd bent op huwelijksvoorwaarden is de vraag of de ander recht heeft op een deel van de vergoeding afhankelijk van de inhoud van de huwelijksvoorwaarden.
Alimentatie
Ontslag en de ontvangst van een ontslagvergoeding kan ook consequenties hebben voor een alimentatieverplichting. Veelal is het fiscaal voordelig om de ontslagvergoeding onder te brengen in een stamrecht waaruit in de toekomst periodieke betalingen zullen worden gedaan. Op deze manier is de ontslagvergoeding niet direct in zijn geheel belast in box I. Belastingbetaling wordt verschoven naar een toekomstig moment en de hoogte van de verschuldigde belasting zal lager zijn omdat betaald wordt over lagere periodieke uitkeringen. Maar kan dit gelet op bestaande alimentatieverplichtingen zomaar?
Na ontslag zal in het kader van een alimentatieverplichting allereerst bekeken moeten worden of het mogelijk is om weer een baan op het oude inkomensniveau te vinden. Lukt dat niet dan komt uit de rechtspraak het beeld naar voren dat de alimentatieplichtige de aan hem toegekende ontslagvergoeding in beginsel moet benutten ter aanvulling van zijn WW-uitkering tot het oude salarisniveau. Op deze manier wordt de alimentatieplichtige in staat geacht om de overeengekomen of vastgestelde alimentatie te blijven betalen. Indien echter kan worden aangetoond dat de ontslagvergoeding (deels) is bedoeld ter compensatie van het ontstaan van een pensioengat, dan wordt daar over het algemeen rekening mee gehouden. In dat geval wordt wel geaccepteerd dat (een deel van) de vergoeding wordt gestort in een stamrecht.
Conclusie
De rechten van een (ex)echtgenoot ten aanzien van een ontslagvergoeding zijn niet alleen afhankelijk van de omstandigheden, maar ook van de keuzes die gemaakt worden. Om de juiste keuzes te maken en niet voor verassingen komen te staan is een deskundige voorlichting van belang. Niet alleen in geval van een huwelijkscrisis of (naderende) echtscheiding, maar ook in huwelijken waar nog geen vuiltje aan de lucht is.
mr. Annelies van Solinge, Van Benthem & Keulen N.V.
