Uit de voortgangsrapportage Meerjarenprogramma RI&E 2020-2023 van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat slechts de helft van alle bedrijven in Nederland beschikt over een Risico Inventarisatie en Evaluatie (een zogeheten “RI&E”). Een zorgelijke ontwikkeling, zeker aangezien dit lage percentage deels te wijten is aan het feit dat veel bedrijven zich niet bewust zijn dat het opstellen van een RI&E wettelijk verplicht is. Ook blijkt dat veel bedrijven niet eens weten wat een RI&E inhoudt, en werkgevers voldoen lang niet altijd aan de wettelijke verplichting om arbeidsongevallen te melden.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
In dit artikel bespreken we het belang van een goede RI&E en een degelijk ongevalsrapport voor werkgevers, zowel vanuit het perspectief van preventie als vanuit het oogpunt van wettelijke aansprakelijkheid.
De wettelijke plicht tot het opstellen van een RI&E en een ongevalsrapport
Sinds 1 januari 1994 zijn alle werkgevers in Nederland verplicht om een RI&E op te stellen. Dit geldt dus ook voor kleinere werkgevers met weinig personeel. Deze verplichting is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet. Een RI&E moet de gevaren op de werkplek inventariseren en de bijbehorende risico’s evalueren. Werkgevers dienen zich bij het opstellen van de RI&E te laten bijstaan door deskundige werknemers en de RI&E dient te worden getoetst door een gecertificeerde arbodienst. Daarnaast verplicht de Arbowet werkgevers om arbeidsongevallen die leiden tot ernstig letsel of ziekenhuisopname te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). De NLA voert onderzoeken uit om de toedracht van dergelijke ongevallen te achterhalen en kan boetes opleggen voor het niet naleven van deze verplichtingen.
De RI&E in het licht van werkgeversaansprakelijkheid
Artikel 7:658 BW regelt de werkgeversaansprakelijkheid voor schade die een werknemer lijdt tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden. Indien de werkgever niet kan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of dat er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer, is de werkgever aansprakelijk voor de schade die de werknemer lijdt. Deze aansprakelijkheid is gebaseerd op preventie, maar indien er schade optreedt, kan deze aansprakelijkheid ook financiële gevolgen hebben voor de werkgever.
De RI&E: loop geen risico omtrent bewijslast
De RI&E speelt een cruciale rol in de bewijslast rondom werkgeversaansprakelijkheid. In geval van een beroepsziekte dient de werknemer aan te tonen dat hij is blootgesteld aan schadelijke arbeidsomstandigheden. De RI&E biedt informatie over deze blootstelling en kan de werknemer helpen aan zijn bewijslast te voldoen. Daartegenover staat dat de werkgever met de RI&E kan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan door preventieve maatregelen te treffen en eventuele knelpunten aan te pakken. Het bewijsrisico voor de exacte toedracht van een ongeval ligt bij de werkgever. Als de RI&E niet deugdelijk is uitgevoerd of als het ongevalsrapport ontbreekt, is het voor de werkgever niet eenvoudig om aan te tonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Werkgevers dienen er daarom voor te zorgen dat de RI&E accuraat is en dat deze de werkelijke situatie op de werkplek weerspiegelt.
Zorg ervoor dat je RI&E klopt!
Een goede RI&E en het correct bijhouden van ongevalsrapporten zijn van essentieel belang voor zowel de preventie van arbeidsongevallen als voor het afdekken van werkgeversaansprakelijkheid. De RI&E biedt inzicht in arbeidsrisico’s en kan dienen als bewijsmateriaal voor zowel werkgevers als werknemers. Het opstellen van een RI&E door een professionele instantie of expert is van cruciaal belang om de veiligheid en gezondheid van werknemers op de werkvloer te waarborgen. Daarnaast ben je als werkgever verplicht om zelf mee te denken over de invulling van je RI&E: je dient je concept te laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst of een of meerdere deskundigen. Zij beschikken over de juiste ervaring en expertise om potentiële gevaren in kaart te brengen en kunnen passende maatregelen adviseren om deze risico’s te minimaliseren.
