Ondernemers kunnen voor de omzetbelasting als één ondernemer worden aangemerkt als ze in financieel, economisch en organisatorisch opzicht onderling zodanig zijn verweven, dat ze een eenheid vormen. Ze vormen dan een zogeheten fiscale eenheid.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Hof Den Haag kwam onlangs in een feitelijke procedure tot het oordeel dat een aantal samenwerkende stichtingen al vanaf 1 oktober 2001 aan alle voorwaarden voor een fiscale eenheid voldeden en dat zij ook als zodanig moesten worden aangemerkt, ondanks dat de inspecteur de stichtingen pas per 27 juli 2006 als een fiscale eenheid had aangemerkt. Pas op laatstgenoemde datum hadden de stichtingen een overeenkomst opgesteld waaruit -in de ogen van de inspecteur- de vereiste financiële verwevenheid bleek. De overeenkomst bleek slechts een vastlegging te zijn van mondelinge afspraken die al vanaf 1 oktober 2001 tot de vereiste financiële verwevenheid had geleid.
Ondernemers kunnen voor de omzetbelasting als één ondernemer worden aangemerkt als ze in financieel, economisch en organisatorisch opzicht onderling zodanig zijn verweven, dat ze een eenheid vormen. Ze vormen dan een zogeheten fiscale eenheid. Van financiële verwevenheid is sprake als een onderneming direct of indirect meer dan 50% van de aandelen bezit in een andere onderneming. Economische verwevenheid bestaat als de ondernemingen dezelfde klantenkring hebben en van organisatorische verwevenheid is sprake als één of dezelfde groep van personen de bestuursfunctie bij de ondernemingen uitoefent.
Een fiscale eenheid voor de omzetbelasting kan aantrekkelijk zijn vanwege een te behalen besparing op administratieve lasten en/of een (mogelijk) financieringsvoordeel. De fiscale eenheid hoeft in beginsel namelijk maar één gezamenlijk periodieke aangifte omzetbelasting te doen. Ook hoeven de onderdelen van de fiscale eenheid aan elkaar geen facturen uit te reiken. Wel moet men rekening houden met de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de btw-schulden van de fiscale eenheid.
Hof Den Haag heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of een aantal samenwerkende stichtingen een fiscale eenheid konden vormen al vóór het moment dat de inspecteur de stichtingen bij beschikking als een fiscale eenheid had aangemerkt. De zaak was verkort weergegeven als volgt.
Een aantal stichtingen maakten in 2001 deel uit van een landelijk werkende organisatie op het gebied van medische zorgverlening. De stichtingen werden aangestuurd door een overkoepelende stichting met één bestuurder. De stichtingen leenden onderling personeel in en uit. Daarnaast werden diverse kosten aan elkaar doorberekend. De verschillende bankrekeningen van de stichtingen waren op een zodanige wijze gekoppeld dat de stichtingen feitelijk over elkaars bankrekening konden beschikken.
In januari 2004 verzocht de koepelstichting aan de belastingdienst om de binnen haar organisatie werkzame stichtingen aan te merken als een fiscale eenheid. De inspecteur was van mening dat wel aan de eis van organisatorische en economische verwevenheid was voldaan, maar nog niet aan de eis van financiële verwevenheid. Op 27 juli 2006 sloten de stichtingen een overeenkomst. Daarin was onder meer aangegeven dat: de stichtingen vanaf 1 oktober 2001 tot één concern waren gaan behoren, het concern bestuurlijk als één organisatie kon worden aangemerkt, de stichtingen vanaf 1 oktober 2001 gezamenlijk beschikten over alle aanwezige bankrekeningen en de stichtingen met ingang van 1 oktober 2001 mondelinge afspraken hadden gemaakt en deze afspraken schriftelijk wilden vastleggen. De stichtingen stelden zich in de overeenkomst hoofdelijk aansprakelijk voor alle schulden voor elkaar voor zover deze schulden vanaf 1 oktober 2001 waren aangegaan. De inspecteur merkte vervolgens de stichtingen met ingang van 27 juli 2006 aan als een fiscale eenheid voor de omzetbelasting.
Op basis van bevindingen uit een controlerapport van oktober 2006 stelde de inspecteur zich op het standpunt dat toch niet was voldaan aan de voorwaarde van financiële verwevenheid over de jaren 2001 tot en met 2004 en legde de koepelstichting een forse naheffingsaanslag omzetbelasting met boete op. De zaak kwam voor Rechtbank Den Haag.
Met betrekking tot de eis van financiële verwevenheid wees Rechtbank Den Haag op twee arresten van de Hoge Raad. In het eerste arrest had de Hoge Raad aangegeven dat aan de voorwaarde van financiële verwevenheid is voldaan, als de financiële positie en/of de financiële gedragingen van het ene lichaam rechtstreeks afhankelijk zijn van dan wel rechtstreeks van invloed zijn op de financiële positie van het andere lichaam. In het tweede arrest had de Hoge Raad voor de vereiste financiële verwevenheid een aanvullende norm gegeven: het ene lichaam moet een mate van zeggenschap hebben in het andere lichaam die niet onderdoet voor de mate van de mate van zeggenschap van een meerderheidsaandeelhouder in een vennootschap. Daarbij moet bij gebr uikmaking van die zeggenschap de financiële posities van de lichamen in een gewenste onderlinge verhouding kunnen worden gebracht. Rechtbank Den Haag was op basis van feiten en omstandigheden van oordeel dat de stichting wel aannemelijk had gemaakt dat materieel sinds 1 oktober 2001 sprake was van een zodanige financiële verwevenheid om een fiscale eenheid te kunnen aangaan. Een en ander leidde ertoe dat de naheffingsaanslag en boete werden gedecimeerd.
De inspecteur stelde daarop hoger beroep in bij Hof Den Haag en stelde ook hier dat de vereiste financiële verwevenheid tussen de stichtingen ontbrak. Zijn pleidooi vond echter geen gehoor. Ook het hof vond dat de koepelstichting erin was geslaagd aannemelijk te maken dat de financiële positie van bij de koepelstichting aangesloten stichtingen rechtstreeks afhankelijk was dan wel rechtstreeks werd beïnvloed door de financiële positie of financiële gedragingen van de koepelstichting.
Het hof vond daarbij van belang dat de koepelstichting aannemelijk had gemaakt dat voor en na 27 juli 2006 de onderlinge afhankelijke financiële situatie tussen de stichtingen niet was veranderd. Ook vond het hof aannemelijk dat de overeenkomst niet meer was dan een voortzetting en vaststelling van de feitelijke (bestuurlijke en financiële) situatie die er was sinds 1 oktober 2001. Tenslotte leidde het hof uit de stukken af dat ook vóór 27 juli 2006 de onderlinge financiële relatie van de betrokken stichtingen zodanig was, dat het enige bestuurslid van de koepelstichting door middel van zijn beslissende zeggenschap de financiële posities van alle stichtingen in een gewenste onderlinge verhouding kon brengen. Het hof bevestigde daarop de uitspraak van de rechtbank.
