Kopers van bouwgrond hebben een zaak aangespannen tegen de gemeente Doetichem. De gemeente had bij de uitgifte van bouwgrond in de overeenkomst aan de kopers de verplichting opgelegd om gedurende vijf jaar de op de verkochte grond te bouwen woning zelf te bewonen en niet aan derden door te verkopen, op straffe van een boete. In de voorwaarden is opgenomen dat Burgemeester en wethouders in bepaalde gevallen ontheffing kunnen verlenen van deze verplichting tot zelfbewoning en het verbod op doorverkoop, bijvoorbeeld als de koper door verandering van werkkring moet verhuizen of bij echtscheiding. Deze zgn. anti-speculatiebedingen komen regelmatig voor.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
De kopers wilden hun woning binnen vijf jaar verkopen, maar kregen van B&W geen ontheffing, omdat zij niet aan de voorwaarden daarvoor voldeden. Zij moesten daarom de boete betalen. De kopers vorderden van de gemeente de betaalde boete terug. Hun stelling was dat dergelijke anti-speculatiebedingen niet geldig zijn, omdat deze in strijd zijn met de Huisvestingswet. Die wet regelt wat de gemeente ter bescherming van minder draagkrachtige woningzoekenden kan doen bij de verdeling van schaarse woonruimte, bijvoorbeeld door, als het gaat om bepaalde door de gemeente aangewezen beneden de koopprijsgrens vallende (goedkopere) woonruimte, de eis te stellen dat de woningzoekende economisch of maatschappelijk aan de gemeente is gebonden.Volgens de kopers sluit de Huisvestingswet voor woningen boven de koopprijsgrens overheidsbemoeienis uit.
Alleen bij die goedkopere woningen mag de gemeente in de visie van de kopers inbreuk maken op de vrijheid van vestiging door zulke bindingseisen te stellen.
De rechtbank Zutphen besliste op 27 oktober 2004 dat deze anti-speculatiebedingen wegens strijd met de Huisvestingswet nietig zijn; de gemeente had deze verplichting tot zelfbewoning en het verbod om de woning door te verkopen niet mogen opleggen en moest de boete terugbetalen aan de kopers.
Met toestemming van de kopers heeft de gemeente hoger beroep bij het hof overgeslagen en is zij rechtstreeks bij de Hoge Raad in cassatie gegaan. De gemeente stelt zich op het standpunt dat deze anti-speculatiebedingen toelaatbaar zijn en niet in strijd zijn met de Huisvestingswet. In deze procedure treedt voor de gemeente op: mr. M.W. Scheltema, advocaat in Den Haag, en voor de kopers: mr. R.T.R.F. Carli, advocaat in Den Haag.
Op 23 december 2005 heeft de advocaat-generaal mr. L.A.D. Keus in zijn advies aan de Hoge Raad geconcludeerd tot vernietiging van het vonnis.
De Hoge Raad heeft beslist dat de anti-speculatiebedingen waar het hier om gaat toelaatbaar zijn en niet in strijd zijn met de Huisvestingswet.
Volgens de Hoge Raad beperken deze anti-speculatiebedingen de vrijheid van vestiging niet, omdat daarmee aan de kopers van woonruimte boven de koopprijsgrens geen eisen van economische of maatschappelijke binding aan de gemeente worden gesteld. Het vonnis van de rechtbank Zutphen van 27 oktober 2004 is vernietigd. De zaak is ter verdere behandeling en beslissing verwezen naar het hof Arnhem.
Hoge Raad 14 april 2006, LJN AU8946, Zaaknr: C05/036HR
Rechtbank Zutphen 27 oktober 2004, LJN AU8946, Zaaknr: 60539 HAZA 04-211
Huisvestigingswet
