Ambtenaren die als opdrachtgever of leidinggevende betrokken zijn geweest bij verboden handelingen van een overheidsorgaan, kunnen daarvoor individueel worden vervolgd, óók als het overheidsorgaan daarvoor strafrechtelijk niet aansprakelijk kan worden gesteld. De ministerraad heeft op voorstel van minister Donner van Justitie ingestemd met een daartoe strekkend wetsvoorstel.
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Volgens de Pikmeerjurisprudentie van de Hoge Raad is vervolging van deze ambtenaren onmogelijk als de publiekrechtelijke rechtspersoon waarvoor zij werken strafrechtelijke immuniteit geniet. Het kabinet vindt dat in die gevallen de bewuste ambtenaar wel vervolgd moet kunnen worden. Natuurlijke personen die ernstige strafbare feiten opzettelijk hebben bevorderd moeten daarvoor aansprakelijk kunnen worden gesteld. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen de centrale overheid en lagere overheden zoals gemeenten en waterschappen. In beide gevallen is vervolging van de individuele ambtenaar mogelijk. Het voornemen van het kabinet brengt geen wijziging in de bestaande strafrechtelijke immuniteiten van publiekrechtelijke rechtspersonen.
De kwestie rond het Pikmeer speelde in de jaren negentig. De Friese gemeente Boarnsterhim liet toen verontreinigde baggerspecie in het meer storten. De Hoge Raad heeft over de zaak gezegd dat lagere overheden niet vervolgd kunnen worden als ze zich strafbaar gedragen bij de uitvoering van een exclusieve overheidstaak. Deze strafrechtelijke immuniteit trok de Hoge Raad door naar ambtenaren die aan dit gedrag leiding hadden gegeven of daartoe opdracht hadden verstrekt.
Met het besluit om vervolging van deze ambtenaren mogelijk te maken, neemt het kabinet een belangrijke aanbeveling over uit het advies van de commissie-Roelvink. Deze commissie boog zich op verzoek van het toenmalige kabinet over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de staat. In haar rapport schreef de commissie onder meer dat individuele overheidsfunctionarissen binnen de publiekrechtelijke rechtspersoon strafrechtelijk vervolgbaar moeten zijn – als opdrachtgever of feitelijk leidinggever – óók wanneer de rechtspersoon om een of andere reden immuun zou zijn.
De ministerraad heeft ermee ingestemd dat het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State zal worden gezonden. De tekst van het wetsvoorstel en van het advies van de Raad van State worden pas openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.
