Nieuwe successiewet

Per 1 januari 2010 is een nieuwe successiewet van toepassing geworden. In deze wet is een aantal belangrijke wijzigingen ten opzichte van de oude successiewet doorgevoerd. Ook de terminologie is aangepast. Het ouderwets klinkende “successierecht” en “schenkingsrecht” is vervangen door de termen “erfbelasting” en “schenkbelasting”.

In deze bijdrage zal ik stilstaan bij de gevolgen van schenkingen aan “nuttige instellingen”.

Schenking
Veel mensen geven een deel van hun inkomen aan goede doelen. Wat iemand een goed doel vindt, is afhankelijk van zijn of haar persoonlijke voorkeur. De fiscus behandelt de ene schenking echter anders dan de andere en deze behandeling zal het “schenkgedrag” van personen dan ook mede beïnvloeden.

Schenker/begiftigde
Een schenking kan aan twee kanten fiscale impact hebben: zowel aan de kant van degene die de schenking ontvangt als aan de zijde van degene die de schenking doet. De begiftigde ontvangt een schenking en deze schenking is onderworpen aan schenkbelasting, tenzij er aan specifieke voorwaarden wordt voldaan. De schenker betaalt de schenking van zijn netto inkomen, maar kan onder voorwaarden het geschonken bedrag aftrekken in box 1 van de inkomstenbelasting.

Voordat ik nader in ga op de voorwaarden waaronder een schenking aan een “goed doel” belastingvrij kan worden ontvangen en/of aftrekbaar is, is het van belang te bekijken aan wat voor soort instelling de schenking wordt gedaan.

Onderscheid ANBI/SBBI
De fiscus maakt onderscheid tussen ANBI’s en SBBI’s.
Een ANBI is een algemeen nut beogende instelling, een SBBI een sociaal belang behartigende instelling.

Om als ANBI te kunnen kwalificeren moet een instelling voor 90% of meer het algemeen nut beogen. SBBI’s moeten een sociaal belang behartigen. Het verschil is dat het sociale belang in feite een particulier belang is waaraan desalniettemin maatschappelijk een grote waarde wordt toegekend. Voor welk percentage een instelling een sociaal belang behartigt is niet van belang, van doorslaggevende betekenis is dat de verkrijging door een SBBI 100% voor de behartiging van het sociaal belang wordt gebruikt. Als voorbeelden van SBBI’s worden amateursportinstellingen, buurtverenigingen enz. genoemd.

De status van ANBI wordt als zodanig door de belastingdienst verleend. De belastingdienst houdt een register bij waarin de instellingen die als ANBI zijn geregistreerd zijn opgenomen. Dit register is via de site van de belastingdienst te raadplegen.

Verkrijging door een ANBI
Als een ANBI een schenking verkrijgt, is deze schenking vrijgesteld van schenkbelasting, tenzij aan de verkrijging een opdracht is verbonden, die aan de verkrijging het karakter ontneemt van te zijn geschied in het algemeen belang.

Verkrijging door een SBBI
Een verkrijging door een SBBI is vrijgesteld van schenkbelasting als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

1. Uit de regelgeving van de instelling blijkt dat hij het sociaal belang behartigt;
2. De feitelijke werkzaamheden van de instelling komen overeen met de doelstelling;
3. De instelling is niet aan winstbelasting onderworpen dan wel is daarvan vrijgesteld;
4. De leden van het orgaan van de instelling dat het beleid bepaalt, ontvangen alleen een (niet bovenmatige) onkostenvergoeding;
5. De instelling is gevestigd in de lidstaat van de EU, Aruba of de Nederlandse Antillen;
6. Aan de verkrijging is niet een opdracht verbonden welke aan de verkrijging het karakter ontneemt van te zijn geschied in het sociaal belang.

Aftrekbaarheid van giften aan een ANBI
Als prive-personen giften doen aan een ANBI, dan mogen zij deze aftrekken in de inkomstenbelasting. Dit geldt zowel voor periodieke giften als andere giften. (voor andere giften geldt echter wel een drempelbedrag)

Aftrekbaarheid van giften aan een SBBI
Als prive-personen giften doen aan een SSBI geldt het volgende: periodieke giften aan SBBI’s zijn alleen maar aftrekbaar als de SBBI aan de volgende voorwaarden voldoet:

1. De rechtsvorm van de SBBI moet een vereniging zijn;
2. De vereniging moet minimaal 25 leden hebben;
3. De SBBI mag niet zijn onderworpen aan de vennootschapsbelasting;
4. De SBBI moet zijn gevestigd in de EU of in de Nederlandse Antillen of Aruba.

Verder moet de periodieke gift bij notariële akte geschieden en deze moet voorzien in een jaarlijkse gift gedurende ten minste 5 jaar.

Andere giften aan een SBBI
Andere giften dan periodieke giften aan een SBBI zijn niet aftrekbaar voor de inkomstenbelasting.

Conclusie
Als u overweegt een schenking aan een goed doel te doen, dan is het goed om uit te zoeken wat deze schenking fiscaal voor gevolgen zal hebben. Wellicht maakt u een andere afweging over het doen of de hoogte van de gift wanneer u de belastingdruk daarover bij de ontvanger en de mogelijkheid tot aftrekbaarheid bij u zelf laat meewegen.

mr. Mariël Vrielink, Van Benthem & Keulen N.V.