Het nalaten te waarschuwen voor gevaren leidt tot tekort-schieten in zorgplicht
Prijs vergelijk ADSL, kabel, glasvezel aanbieders en bespaar geld door over te stappen!
Werkgevers zullen hun werknemers moeten waarschuwen voor mogelijke schade, ook als die voortvloeit uit algemeen bekende gevaren. Deze les valt te trekken uit de veroordeling van Westo Prefab Betonsystemen BV, dat moet opdraaien voor de gevolgen van het telefoneren van een werknemer.
Westo Prefab Betonsystemen BV (‘Westo’) is aansprakelijk voor de schade die een werknemer leed toen hij viel tijdens het telefoneren in werktijd. Dat besliste het gerechtshof in Leeuwarden recentelijk. Volgens het ge-rechtshof had Westo de werknemer moeten waarschuwen voor de gevaren van het bellen op de werkvloer.
De betreffende werknemer werkte als productieleider bij Westo. In de productiehallen wordt op triltafels beton in mallen gestort. De productieleider controleert de instortvoorzieningen en de afmetingen van de mallen. Tijdens deze controlewerkzaamheden nam de werknemer zijn telefoon op, waarbij hij een stap naar achteren deed en van de 1,3 meter hoge triltafel viel. Hij liep daarbij ernstig letsel op.
De getroffen werknemer stelde Westo aansprakelijk voor de schade. In eerste aanleg oordeelde de kantonrechter – geheel terecht – dat de wet geen risicoaansprakelijkheid voor bedrijfsongevallen beoogt en dat sprake was van een ongelukkige samenloop van omstandigheden.
De werknemer ging daarop in hoger beroep. Het gerechtshof in Leeuwarden oordeelde dat een werkgever zijn werknemers in beginsel niet hoeft te waarschuwen voor de mogelijke gevaren van het bellen op de werkvloer. Deze gevaren zijn namelijk algemeen bekend.
Aan het telefoneren op de werkvloer bij de productie van betonelementen zijn echter extra gevaren verbonden, zo oordeelde het gerechtshof ook. Westo had daarom de werknemer moeten instrueren over het bellen op de triltafel. Nu Westo dit heeft nagelaten is het bedrijf in zijn zorgplicht tekortgeschoten en aansprakelijk voor de schade.
De werkgever moet voorkomen dat de werknemer tijdens het werk schade lijdt. Hij heeft in dit verband een ver-strekkende zorgplicht. Als de werknemer een bedrijfsongeval overkomt en de werkgever zijn zorgplicht niet (voldoende) is nagekomen, is hij aansprakelijk voor de schade, behalve als sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid aan de kant van de werknemer. Dit laatste is erg lastig aan te tonen.
De werkgever is in beginsel niet aansprakelijk voor algemeen bekende gevaren. De Hoge Raad vond het bijvoorbeeld een feit van algemene bekendheid dat een mes, geschikt om zachte broodjes mee te snijden, zo scherp is dat de gebruiker gevaar loopt zich te snijden.
Ook vond de Hoge Raad gladheid na regenval in Aruba een feit van algemene bekendheid voor mensen die vertrouwd zijn met dit klimaat. Hoewel het gerechtshof het bellen op de werkvloer een gevaar van algemene bekendheid vindt, had de betrokken werknemer in dit specifieke geval gewaarschuwd moeten worden.
Is het bellen op een triltafel in een productiehal nou juist niet bij uitstek een voor iedereen kenbaar gevaar? Het gerechtshof beweegt zich hier wel erg in de richting van risicoaansprakelijkheid. Het is dan ook maar de vraag of het arrest standhoudt in cassatie bij de Hoge Raad. Westo overlegt op dit moment nog met de advocate van het bedrijf over cassatie.
Dit soort situaties kan eigenlijk niet worden voorkomen vanwege de wispelturige rechtspraak op dit punt. Zelfs wanneer de werkgever een uitgebreide risico-inventarisatie en evaluatie verricht of laat verrichten en de nodige maatregelen treft, kan hij kennelijk nog aansprakelijk zijn voor schade die voortvloeit uit algemeen bekende gevaren.
Hij zal werknemers ook hiervoor moeten waarschuwen. De enige ontsnappingsmogelijkheid voor de werkgever – opzet of bewuste roekeloosheid aan de kant van de werknemer – lijkt hiermee nagenoeg een lege huls te zijn geworden.
mr. Cindy Schroeten, Lexence, Advocaten & Notarissen
